Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, việc quản lý dữ liệu lao động không còn đơn thuần là những con số trên giấy tờ. Chính phủ vừa ban hành một văn bản mang tính bước ngoặt, hứa hẹn sẽ thay đổi hoàn toàn cách thức chúng ta kết nối với thị trường việc làm.

Nghị định 318/2025/NĐ-CP: "Số hóa" quản lý lao động Việt Nam

Ngày 12/12/2025, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 318/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm 2025 về đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động. Đây không chỉ là một thủ tục hành chính mới, mà là nền tảng để xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu lao động hiện đại, minh bạch.

Việc đăng ký lao động giúp cơ quan nhà nước nắm bắt chính xác cung - cầu, từ đó đưa ra các chính sách hỗ trợ việc làm, đào tạo nghề và an sinh xã hội sát thực tế hơn. Đối với người lao động, đây là cơ hội để hồ sơ năng lực của mình được ghi nhận chính thức trên hệ thống quốc gia, tạo thuận lợi cho việc tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

Những thông tin "vàng" người lao động bắt buộc phải kê khai

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của văn bản này là quy định cụ thể về các nhóm thông tin cần đăng ký. Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 318/2025/NĐ-CP, thông tin đăng ký lao động bao gồm 05 nhóm chính:

Điều 4. Thông tin đăng ký lao động

1. Thông tin cơ bản của người lao động, gồm: Họ, chữ đệm và tên khai sinh; số định danh cá nhân; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; dân tộc; nơi ở hiện tại (nơi thường trú hoặc nơi tạm trú).

2. Nhóm thông tin về giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, chứng chỉ kỹ năng nghề và các chứng chỉ khác...

3. Nhóm thông tin về tình trạng việc làm và nhu cầu về việc làm...

4. Nhóm thông tin về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp...

5. Nhóm thông tin về đặc điểm, đặc thù (người khuyết tật, hộ nghèo, thân nhân người có công...)

Người lao động có thể tự kê khai thông tin và phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu. Trong khi đó, người sử dụng lao động đóng vai trò là cầu nối, có trách nhiệm thu thập và cập nhật thông tin khi có sự thay đổi trong quan hệ lao động.

Lộ trình thực hiện: Khi nào bạn phải bắt đầu đăng ký?

Để đảm bảo tính khả thi, Chính phủ đã đề ra lộ trình thực hiện rất cụ thể. Nghị định 318/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Tuy nhiên, các mốc thời gian áp dụng thực tế cho từng đối tượng có sự khác biệt:

• Từ ngày 01/07/2026: Áp dụng đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
• Từ ngày 01/01/2027: Áp dụng đối với người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc và người đang thất nghiệp.

Việc phân chia lộ trình này giúp các cơ quan quản lý có thời gian chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, đồng thời giúp người dân và doanh nghiệp làm quen với quy trình mới mà không gây ra sự xáo trộn lớn.

Lời khuyên cho người lao động và doanh nghiệp

Trong giai đoạn chuyển đổi này, người lao động nên chủ động kiểm tra và chuẩn bị các giấy tờ liên quan đến trình độ chuyên môn, chứng chỉ nghề nghiệp để sẵn sàng cập nhật khi hệ thống đi vào vận hành. Đối với doanh nghiệp, việc rà soát lại quy trình quản lý nhân sự và chuẩn bị kết nối dữ liệu với hệ thống thông tin thị trường lao động quốc gia là vô cùng cần thiết để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa quản trị nguồn nhân lực.

Nghị định 318/2025/NĐ-CP thực sự là một bước tiến dài trong việc hiện đại hóa quản trị quốc gia về lao động, hướng tới một thị trường việc làm năng động, hiệu quả và bền vững.