Ngày 15/08/2018, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo, thay thế cho Nghị định 109/2010/NĐ-CP trước đó. Văn bản mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho ngành lúa gạo Việt Nam bằng cách triệt tiêu các rào cản hành chính không cần thiết.

Đơn giản hóa điều kiện về kho bãi và cơ sở xay xát

Một trong những điểm thay đổi mang tính đột phá nhất tại Nghị định 107/2018/NĐ-CP chính là việc nới lỏng quy định về quyền sở hữu kho chứa và cơ sở chế biến. Theo quy định cũ, thương nhân bắt buộc phải sở hữu kho chứa và cơ sở xay xát, thì nay, pháp luật đã cho phép linh hoạt hơn.

Cụ thể, thương nhân chỉ cần đáp ứng các điều kiện sau:

• Có ít nhất 01 kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
• Có ít nhất 01 cơ sở xay, xát hoặc cơ sở chế biến thóc, gạo phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật.

Đáng chú ý, các cơ sở này có thể thuộc sở hữu của thương nhân hoặc do thương nhân thuê với hợp đồng thuê tối thiểu là 05 năm. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng chi phí đầu tư ban đầu cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tạo điều kiện cho họ tập trung nguồn lực vào việc thu mua và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Giảm áp lực dự trữ lưu thông cho doanh nghiệp

Bên cạnh việc nới lỏng điều kiện về cơ sở vật chất, Nghị định 107/2018/NĐ-CP cũng điều chỉnh mức dự trữ lưu thông tối thiểu. Thay vì phải duy trì mức dự trữ tương đương 10% số lượng gạo đã xuất khẩu trong 06 tháng trước đó như quy định tại Nghị định 109/2010/NĐ-CP, các thương nhân giờ đây chỉ cần duy trì mức 5%.

Việc giảm một nửa tỷ lệ dự trữ này giúp doanh nghiệp giải phóng được một lượng vốn lưu động đáng kể, giảm chi phí lưu kho và rủi ro giảm giá hàng tồn kho, từ đó tăng tính cạnh tranh cho hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Mở cửa cho các loại gạo đặc sản và gạo hữu cơ

Một điểm mới đáng lưu ý khác là Chính phủ đã giao cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Y tế ban hành các văn bản hướng dẫn tiêu chí xác định các loại gạo đặc thù. Điều này mở đường cho việc xuất khẩu các loại gạo có giá trị gia tăng cao như gạo hữu cơ, gạo đồ, gạo tăng cường vi chất dinh dưỡng mà không nhất thiết phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe như gạo trắng thông thường.

Quy định này thể hiện tư duy quản lý hiện đại, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào phân khúc gạo chất lượng cao, xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam vươn tầm thế giới.

Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2018. Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại các điều kiện kinh doanh để tận dụng tối đa những ưu đãi từ chính sách mới này.