Việc thúc đẩy quan hệ thương mại song phương giữa Việt Nam và Campuchia vừa có bước tiến mới đầy quan trọng với sự ra đời của quy định về thuế suất ưu đãi đặc biệt. Đây không chỉ là một văn bản hành chính đơn thuần mà còn là "chìa khóa" mở ra cánh cửa lợi nhuận cho hàng nghìn doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu giữa hai quốc gia.

Căn cứ pháp lý và lộ trình thực hiện ưu đãi thuế quan

Ngày 24/01/2024, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 05/2024/NĐ-CP. Văn bản này quy định chi tiết Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam nhằm thực hiện Bản Thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương giữa Việt Nam và Campuchia giai đoạn 2023 - 2024.

Theo đó, Nghị định tập trung vào ba nội dung cốt lõi được quy định tại các Phụ lục kèm theo:

• Phụ lục I: Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt cho các mặt hàng cụ thể.
• Phụ lục II: Danh mục hàng hóa nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan.
• Phụ lục III: Danh mục các cặp cửa khẩu được phép thông quan hàng hóa hưởng ưu đãi.

Điều kiện "vàng" để doanh nghiệp hưởng thuế suất 0%

Không phải mọi hàng hóa từ Campuchia đều mặc nhiên được hưởng ưu đãi. Để được áp dụng mức thuế suất đặc biệt theo Nghị định 05/2024/NĐ-CP, doanh nghiệp cần đáp ứng đồng thời các điều kiện khắt khe sau:

1. Danh mục hàng hóa và xuất xứ

Hàng hóa phải nằm trong Biểu thuế tại Phụ lục I và đặc biệt phải có Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu S (C/O form S) do cơ quan có thẩm quyền của Vương quốc Campuchia cấp. Đây là bằng chứng pháp lý quan trọng nhất để xác định nguồn gốc hàng hóa được hưởng ưu đãi.

2. Cửa khẩu thông quan

Hàng hóa bắt buộc phải được thông quan qua các cặp cửa khẩu được quy định tại Phụ lục III. Việc đi sai cửa khẩu có thể dẫn đến việc doanh nghiệp bị từ chối áp dụng mức thuế ưu đãi, gây thiệt hại kinh tế không đáng có.

3. Đối tượng áp dụng

Quy định này áp dụng rộng rãi cho người nộp thuế theo Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016, các cơ quan hải quan và mọi tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Quyền lợi hồi tố: Tin vui cho các tờ khai cũ

Một điểm đáng lưu ý và mang tính nhân văn cao của Nghị định này chính là quy định về xử lý thuế nộp thừa. Cụ thể:

"Đối với các tờ khai hải quan của các mặt hàng nêu tại Phụ lục I đăng ký từ ngày 02/6/2023 đến trước ngày 24/01/2024, nếu đáp ứng đủ điều kiện được hưởng mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt quy định tại Nghị định này và đã nộp thuế theo mức thuế suất cao hơn thì được cơ quan hải quan xử lý tiền thuế nộp thừa theo quy định của pháp luật về quản lý thuế."

Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp đã lỡ nộp thuế cao trong giai đoạn chờ Nghị định ban hành sẽ được hoàn trả lại phần chênh lệch theo quy định của Luật Quản lý thuế 2019. Đây là sự hỗ trợ tài chính kịp thời, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng vốn trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 24/01/2024 đến hết ngày 31/12/2024. Các doanh nghiệp cần nhanh chóng rà soát hồ sơ và cập nhật quy trình để tận dụng tối đa các ưu đãi này.