Ngày 17/04/2018, dư luận xã hội đặc biệt quan tâm khi Văn phòng Chính phủ phát đi Công văn hỏa tốc số 3543/VPCP-PL. Đây là văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo quyết liệt của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ liên quan đến đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế tài sản của Bộ Tài chính - một vấn đề đang gây ra nhiều luồng tranh luận trái chiều trong nhân dân.

Chính phủ chưa xem xét vì chưa đủ điều kiện pháp lý

Theo nội dung tại Công văn 3543/VPCP-PL năm 2018, Chính phủ khẳng định việc Bộ Tài chính gửi xin ý kiến rộng rãi về đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế tài sản mới chỉ là bước khởi đầu trong giai đoạn nghiên cứu, đề xuất chính sách. Đây là quy trình bắt buộc được quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015.

Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ làm rõ rằng tại thời điểm này, cơ quan điều hành cao nhất chưa hề xem xét hay cho ý kiến đối với nội dung dự án luật này. Lý do được đưa ra là theo trình tự lập pháp, một đề nghị xây dựng luật chỉ được trình Chính phủ sau khi đã hoàn tất việc lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan và đặc biệt là phải qua bước thẩm định của Bộ Tư pháp.

Yêu cầu Bộ Tài chính không được 'đốt cháy giai đoạn'

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhận định, dự luận xã hội đang có nhiều ý kiến khác nhau, thậm chí là phản ứng gay gắt về một số nội dung trong đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế tài sản. Để đảm bảo tính khả thi và sự đồng thuận, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính phải thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ sau:

• Công khai quy trình: Phải minh bạch hóa cách thức lấy ý kiến để nhân dân được biết và tham gia đóng góp.
• Tăng cường tuyên truyền: Giải thích rõ mục tiêu, ý nghĩa của chính sách để tạo sự đồng thuận, tránh gây hoang mang trong dư luận.
• Tiếp thu thực chất: Đặc biệt chú trọng ý kiến của những đối tượng chịu tác động trực tiếp từ chính sách thuế mới.

Bài học về xây dựng chính sách từ thực tiễn năm 2018

Việc Chính phủ yêu cầu dừng lại để lắng nghe dân đối với dự án Luật Thuế tài sản vào tháng 4/2018 là một minh chứng cho tinh thần cầu thị và thượng tôn pháp luật. Theo quy định tại Điều 35 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, việc lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản là yêu cầu bắt buộc và phải được thực hiện một cách thực chất.

"Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của chính sách trong đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và các cơ quan, tổ chức có liên quan..."

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng được yêu cầu phải tham khảo kỹ kinh nghiệm quốc tế và đánh giá tác động kinh tế - xã hội một cách toàn diện trước khi đưa ra bất kỳ đề xuất chính thức nào lên Chính phủ. Điều này giúp đảm bảo rằng các sắc thuế mới khi ban hành không trở thành gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

Sự can thiệp kịp thời của lãnh đạo Chính phủ vào thời điểm đó đã giúp xoa dịu những lo ngại trong dư luận, đồng thời khẳng định nguyên tắc: Mọi chính sách pháp luật đều phải vì lợi ích của nhân dân và dựa trên sự đồng thuận của xã hội.