Việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo tinh thần các Kết luận của Bộ Chính trị và Ban Bí thư là một bước ngoặt lớn trong cải cách bộ máy hành chính Nhà nước. Để đảm bảo bộ máy mới vận hành trơn tru, không xảy ra tình trạng "dẫm chân lên nhau" về thẩm quyền, Chính phủ đã ban hành những chỉ đạo quyết liệt về việc rà soát hệ thống pháp luật hiện hành.

Nhiệm vụ rà soát toàn diện từ Nghị quyết 303/NQ-CP

Tại Nghị quyết 303/NQ-CP, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện rà soát toàn diện các văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) trong phạm vi quản lý. Trọng tâm của đợt rà soát này là các quy định liên quan đến tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương sau khi sắp xếp.

Mục tiêu cốt lõi là phát hiện và xử lý kịp thời các nội dung mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp với thực tiễn vận hành của mô hình 2 cấp. Điều này đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc tại Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 để đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất của hệ thống pháp luật.

8 lĩnh vực trọng tâm cần "soi" kỹ

Chính phủ nhấn mạnh việc rà soát phải được thực hiện sâu sát, đặc biệt là trong các lĩnh vực nhạy cảm và có tác động lớn đến đời sống kinh tế - xã hội, bao gồm:

• Tài chính - ngân sách: Đảm bảo việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi rõ ràng.
• Khoa học và công nghệ: Thúc đẩy đổi mới sáng tạo gắn với thực tiễn địa phương.
• Nội vụ và tổ chức bộ máy: Kiện toàn nhân sự theo mô hình tinh gọn.
• Tư pháp và pháp chế: Hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực.
• Nông nghiệp và môi trường: Quản lý tài nguyên bền vững.
• Xây dựng và quy hoạch đô thị: Tránh chồng chéo trong cấp phép và quản lý.
• Giáo dục và đào tạo: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
• Hạ tầng số và chuyển đổi số: Xây dựng chính quyền điện tử thông suốt.

Việc bổ sung, hoàn thiện các quy định không chỉ nhằm bảo đảm tính khả thi mà còn hướng tới tăng cường phân quyền, phân cấp hợp lý. Theo quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ 2025, việc phân định thẩm quyền phải rõ ràng, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc bỏ sót nhiệm vụ.

Thời hạn báo cáo "siêu tốc" và trách nhiệm người đứng đầu

Để kịp thời phục vụ công tác vận hành, Chính phủ đã đặt ra các mốc thời gian rất cụ thể:

"Các bộ, cơ quan ngang bộ phải hoàn thành công tác rà soát, tổng hợp và báo cáo kết quả về Chính phủ trước ngày 10/10/2025. Riêng các vướng mắc pháp lý phát sinh phải được báo cáo ngay trước ngày 05/10/2025 để có hướng xử lý kịp thời."

Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ được yêu cầu phải trực tiếp chỉ đạo công tác này. Bộ Tư pháp đóng vai trò chủ trì, phối hợp và đôn đốc các đơn vị trong quá trình hoàn thiện thể chế. Sự quyết liệt này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc tạo lập một hành lang pháp lý vững chắc, giúp các địa phương tự tin triển khai nhiệm vụ trong bối cảnh mới.