Bước đột phá trong tư duy quản trị doanh nghiệp Nhà nước

Trong bối cảnh nền kinh tế đang nỗ lực phục hồi sau những tác động của đại dịch COVID-19, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 161/NQ-CP ngày 29/10/2020. Đây được xem là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các mục tiêu về cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước (DNNN).

Một trong những nội dung gây chú ý nhất tại Nghị quyết này là nhiệm vụ giao cho Bộ Nội vụ chủ trì thực hiện việc tách người quản lý DNNN khỏi chế độ công chức, viên chức. Điều này đồng nghĩa với việc xóa bỏ ranh giới giữa quản lý hành chính và quản trị kinh doanh, giúp các "sếp" DNNN tập trung hoàn toàn vào mục tiêu hiệu quả sản xuất kinh doanh thay vì bị ràng buộc bởi các quy định hành chính công vụ.

"Thực hiện tách người quản lý DNNN khỏi chế độ công chức, viên chức. Triển khai rộng rãi cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm qua thi tuyển cạnh tranh, công khai, minh bạch."

Tuyển dụng qua thi tuyển: Chấm dứt cơ chế "xin - cho"

Không chỉ dừng lại ở việc thay đổi danh xưng hay chế độ đãi ngộ, Nghị quyết 161/NQ-CP còn nhấn mạnh việc triển khai rộng rãi cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm thông qua thi tuyển cạnh tranh. Đây là bước đi nhằm thu hút những nhân tài thực sự, những người có năng lực quản trị hiện đại vào bộ máy lãnh đạo của các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước.

Việc công khai, minh bạch trong công tác cán bộ không chỉ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn là giải pháp hữu hiệu để phòng, chống tham nhũng, lãng phí và lợi ích nhóm trong doanh nghiệp. Theo quy định tại Luật tổ chức Chính phủ 2015, việc kiện toàn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị là ưu tiên hàng đầu để DNNN thực hiện tốt vai trò dẫn dắt nền kinh tế.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả kinh doanh

Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu sửa đổi cơ chế chính sách để gắn kết quả thực hiện sắp xếp, đổi mới DNNN với việc đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu. Cụ thể:

• Tiếp tục đổi mới công tác bố trí, bổ nhiệm, miễn nhiệm đối với người đứng đầu DNNN dựa trên hiệu quả thực tế.
• Xử lý nghiêm các trường hợp để xảy ra thua lỗ, tổn thất vốn Nhà nước hoặc chậm trễ trong quá trình cổ phần hóa, thoái vốn.
• Đề cao vai trò kiến tạo của DNNN tại các địa bàn khó khăn, lĩnh vực nhạy cảm liên quan đến an ninh quốc phòng.

Đẩy mạnh niêm yết và bàn giao vốn về SCIC

Bên cạnh công tác cán bộ, Nghị quyết còn yêu cầu các cơ quan đại diện chủ sở hữu quyết liệt chỉ đạo người đại diện phần vốn Nhà nước thực hiện các nhiệm vụ sau:

1. Đôn đốc các doanh nghiệp đã cổ phần hóa thực hiện nghiêm việc đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán.
2. Khẩn trương bàn giao các doanh nghiệp thuộc diện phải bàn giao về Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC).
3. Tập trung xử lý dứt điểm các dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả, đặc biệt là các dự án thuộc ngành Công Thương.

Với những giải pháp đồng bộ và quyết liệt, Nghị quyết 161/NQ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới cho khu vực kinh tế Nhà nước, giúp các doanh nghiệp này thực sự trở thành "đầu tàu" dẫn dắt sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.