Ngày 29/09/2012, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký ban hành Nghị định 74/2012/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Văn phòng Chính phủ. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thay thế cho Nghị định 33/2008/NĐ-CP vốn đã bộc lộ một số điểm cần điều chỉnh sau 4 năm thực hiện.

Bước chuyển mình trong cơ cấu tổ chức: 19 đơn vị nòng cốt

Theo quy định mới tại Điều 3 Nghị định 74/2012/NĐ-CP, cơ cấu tổ chức của Văn phòng Chính phủ bao gồm 19 Vụ, Cục và đơn vị trực thuộc. Điểm đáng chú ý nhất trong lần cải tổ này chính là việc giải thể các Vụ Địa phương, Vụ Hành chính và Vụ Tài vụ để thành lập 03 Vụ mới với chức năng chuyên sâu và bao quát hơn.

Cụ thể, 03 Vụ mới được thành lập bao gồm:

• Vụ Theo dõi phối hợp công tác giữa Chính phủ với Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cơ quan Trung ương các đoàn thể nhân dân và Chính quyền địa phương (gọi tắt là Vụ III): Đây là đơn vị đóng vai trò cầu nối quan trọng, giúp Chính phủ tăng cường sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan lập pháp và các tổ chức chính trị - xã hội.
• Vụ Văn thư Hành chính: Tập trung vào công tác quản lý văn bản, lưu trữ và đảm bảo luồng thông tin hành chính thông suốt.
• Vụ Kế hoạch tài chính: Chịu trách nhiệm quản lý nguồn lực tài chính và lập kế hoạch hoạt động cho toàn văn phòng.

Nâng cao năng lực tham mưu và kiểm soát nội bộ

Không chỉ dừng lại ở việc thành lập mới, Nghị định 74/2012/NĐ-CP còn quy định chi tiết về việc tổ chức các phòng bên trong các Vụ để tăng cường tính chuyên môn hóa. Điển hình như Vụ Theo dõi khiếu nại, tố cáo và Phòng, chống tham nhũng (Vụ I) được tổ chức thành 03 phòng; Vụ Văn thư Hành chính có 05 phòng; Vụ Tổ chức cán bộ có 03 phòng và Vụ Kế hoạch tài chính có 02 phòng.

Về chức năng nhiệm vụ, Văn phòng Chính phủ tiếp tục khẳng định vị thế là bộ máy giúp việc trực tiếp cho Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Điều 1 Nghị định 74/2012/NĐ-CP nêu rõ:

Văn phòng Chính phủ là cơ quan ngang Bộ, là bộ máy giúp việc của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Văn phòng Chính phủ có chức năng tham mưu tổng hợp, giúp Chính phủ tổ chức các hoạt động chung của Chính phủ; tham mưu tổng hợp, giúp Thủ tướng Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động của Chính phủ và hệ thống hành chính nhà nước từ Trung ương đến cơ sở...

Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành

Một điểm nhấn quan trọng khác là nhiệm vụ quản lý và duy trì hệ thống thông tin hành chính điện tử. Trong bối cảnh năm 2012, việc đẩy mạnh Chính phủ điện tử là ưu tiên hàng đầu. Văn phòng Chính phủ được giao trọng trách bảo đảm thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo; quản lý tổ chức và hoạt động của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và xuất bản Công báo nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Việc kiện toàn bộ máy theo Nghị định 74/2012/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả thẩm tra các đề án, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật trước khi trình Chính phủ xem xét, quyết định, đảm bảo tính thống nhất và khả thi của các chính sách ban hành.

Hiệu lực thi hành và lộ trình chuyển tiếp

Theo Điều 4 Nghị định 74/2012/NĐ-CP, văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 19/11/2012. Các quy định tại Nghị định 33/2008/NĐ-CP sẽ hết hiệu lực kể từ ngày Nghị định mới có hiệu lực.

Đối với Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Điều 5 Nghị định 74/2012/NĐ-CP quy định đơn vị này tiếp tục thực hiện theo các quy định hiện hành cho đến khi Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ trình Thủ tướng Chính phủ quyết định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức mới cho đơn vị này.

Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là việc sắp xếp lại các đơn vị mà còn thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.