Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 148/2018/NĐ-CP vào ngày 24/10/2018, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định 05/2015/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Bộ luật Lao động 2012, đặc biệt là trong vấn đề tiền lương - một trong những mối quan tâm hàng đầu của hàng triệu người lao động Việt Nam.

Bước ngoặt trong cách xác định căn cứ tính lương

Trước đây, theo quy định tại Nghị định 05/2015/NĐ-CP, tiền lương làm căn cứ để trả cho người lao động trong những ngày nghỉ có hưởng lương (như nghỉ lễ, tết, nghỉ phép năm) thường được xác định dựa trên tiền lương ghi trong hợp đồng lao động của tháng trước liền kề. Tuy nhiên, cách tính này đôi khi gây ra những bất cập nhất định trong việc phản ánh đúng thu nhập thực tế tại thời điểm nghỉ.

Với sự ra đời của Nghị định 148/2018/NĐ-CP, quy định này đã được điều chỉnh một cách linh hoạt và sát thực tế hơn. Cụ thể, tại khoản 9 Điều 1 của Nghị định mới đã sửa đổi khoản 2 Điều 26 như sau:

“2. Tiền lương làm căn cứ để trả cho người lao động trong ngày nghỉ hằng năm tại Điều 111; ngày nghỉ hằng năm tăng thêm theo thâm niên làm việc tại Điều 112; ngày nghỉ lễ, tết tại Điều 115 và ngày nghỉ việc riêng có hưởng lương tại Khoản 1 Điều 116 của Bộ luật lao động là tiền lương theo hợp đồng lao động chia cho số ngày làm việc bình thường trong tháng theo quy định của người sử dụng lao động, nhân với số ngày người lao động nghỉ hằng năm, nghỉ hằng năm tăng thêm theo thâm niên làm việc, nghỉ lễ, tết, nghỉ việc riêng có hưởng lương.”

Công thức tính lương cụ thể và minh bạch

Điểm khác biệt cốt lõi là việc loại bỏ cụm từ "của tháng trước liền kề". Thay vào đó, tiền lương được tính dựa trên tiền lương theo hợp đồng lao động tại thời điểm người lao động thực hiện quyền nghỉ của mình. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động trong trường hợp họ vừa được tăng lương hoặc điều chỉnh các khoản phụ cấp ngay trước kỳ nghỉ.

Để dễ hình dung, chúng ta có thể áp dụng công thức sau:

• Tiền lương ngày nghỉ = (Tiền lương theo HĐLĐ / Số ngày làm việc bình thường trong tháng) x Số ngày nghỉ có hưởng lương.

Trong đó, số ngày làm việc bình thường trong tháng do người sử dụng lao động quy định (ví dụ: 24 ngày hoặc 26 ngày tùy theo chế độ nghỉ hàng tuần của doanh nghiệp).

Tác động tích cực đến quan hệ lao động

Việc sửa đổi này không chỉ đơn thuần là thay đổi về mặt kỹ thuật tính toán mà còn thể hiện sự cầu thị của cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật lao động. Quy định mới giúp giảm thiểu các tranh chấp không đáng có giữa người sử dụng lao động và người lao động về cách hiểu và áp dụng mức lương tính trả cho ngày nghỉ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần lưu ý cập nhật quy chế lương thưởng nội bộ để phù hợp với tinh thần của Nghị định 148/2018/NĐ-CP, tránh những sai sót trong công tác kế toán tiền lương dẫn đến vi phạm pháp luật lao động.

Thời điểm có hiệu lực

Người lao động và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý: Nghị định 148/2018/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/12/2018. Như vậy, các kỳ nghỉ lễ, tết từ cuối năm 2018 trở đi sẽ được áp dụng theo cách tính mới này.

Hy vọng rằng với những thay đổi tích cực này, quyền lợi của người lao động sẽ được đảm bảo tốt hơn, góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong các doanh nghiệp.