Trong kỷ nguyên số hóa, việc kết nối và khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu bắt buộc để tối ưu hóa các thủ tục hành chính. Tuy nhiên, đi kèm với sự tiện lợi đó là những quy định cụ thể về tài chính mà bất kỳ cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào cũng cần nắm vững.

Bước ngoặt trong quản lý dữ liệu dân cư tại Việt Nam

Kể từ ngày 17/9/2022, việc thu phí khai thác thông tin dân cư chính thức được thực hiện theo quy định tại Thông tư 48/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính. Đây là văn bản quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Phí và lệ phí, đồng thời tạo nguồn lực để duy trì và vận hành hệ thống dữ liệu khổng lồ này.

Đáng chú ý, pháp luật đã quy định một lộ trình ưu đãi phí rất rõ ràng. Trong giai đoạn đầu (từ khi thông tư có hiệu lực đến hết năm 2023), mức phí được giảm 50% nhằm khuyến khích các đơn vị làm quen với phương thức khai thác mới. Tuy nhiên, bước sang năm 2024 và hiện tại là năm 2026, mức phí đã được áp dụng đầy đủ theo khung quy định chính thức.

Chi tiết mức phí xác thực thông tin dân cư hiện nay

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 48/2022/TT-BTC, mức thu phí được tính trên mỗi "trường thông tin" được xác thực. Cụ thể:

• Xác thực thông tin công dân: Qua tin nhắn SMS, văn bản điện tử hoặc văn bản giấy đều có mức thu là 1.000 đồng/trường thông tin.
• Khai thác kết quả qua cổng dịch vụ công: Mức phí tương đương 1.000 đồng cho mỗi lần trả lời kết quả đề nghị khai thác.
• Khai thác qua ứng dụng phần mềm: Các đơn vị sử dụng phần mềm chuyên dụng để kết nối cũng phải chi trả mức phí tương tự cho mỗi yêu cầu thành công.

Ví dụ thực tế: Bài toán chi phí cho các tổ chức hành nghề

Để dễ hình dung, hãy xem xét tình huống tại một Văn phòng công chứng. Khi thực hiện giao dịch chuyển nhượng bất động sản, công chứng viên cần xác thực các thông tin như: Họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân, nơi thường trú và tình trạng hôn nhân của khách hàng (tổng cộng 5 trường thông tin).

"Mức phí xác thực = 5 trường thông tin x 1.000 đồng/trường thông tin = 5.000 đồng."

Nếu văn phòng công chứng thực hiện xác thực cho 100 khách hàng mỗi tháng, tổng chi phí sẽ là 500.000 đồng. Đây là một khoản chi phí hợp lý để đảm bảo tính pháp lý tuyệt đối cho các hợp đồng, tránh rủi ro giả mạo giấy tờ vốn đang diễn biến phức tạp trong thời gian qua.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc nắm rõ mức phí không chỉ giúp các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng hay văn phòng luật sư chủ động trong kế hoạch tài chính mà còn giúp người dân giám sát việc thu phí tại các cơ quan dịch vụ. Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh Đề án 06, việc khai thác dữ liệu dân cư sẽ ngày càng phổ biến. Người dùng nên ưu tiên sử dụng các cổng dịch vụ công trực tuyến để nhận được sự hỗ trợ nhanh nhất và minh bạch nhất về mặt chi phí.