Từ tháng 4/2026, hàng loạt chính sách mới về an toàn thực phẩm chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi căn bản trong công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc và công bố sản phẩm. Tuy nhiên, một diễn biến bất ngờ đã xảy ra khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP đề xuất tạm ngưng hiệu lực của một số văn bản quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ phân tích sâu các quy định tại Thông tư 11/2026/TT-BCT, Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP để doanh nghiệp chủ động phương án kinh doanh.

1. Quy định mới về truy xuất nguồn gốc thực phẩm theo Thông tư 11/2026/TT-BCT

Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 11/2026/TT-BCT (có hiệu lực từ ngày 16/4/2026) về truy xuất nguồn gốc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm bắt buộc phải thiết lập và lưu trữ hệ thống thông tin dữ liệu đầy đủ. Điều này nhằm đảm bảo khả năng theo dõi sản phẩm qua mọi công đoạn của chuỗi cung ứng.

Cụ thể, các nhóm thông tin trọng yếu bao gồm:

• Thông tin về cơ sở: Bao gồm tên đầy đủ, địa chỉ trụ sở, thông tin liên lạc, mã số doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
• Thông tin về sản phẩm: Tên sản phẩm, hình ảnh minh họa, nhãn hiệu, mã truy xuất nguồn gốc (QR code hoặc mã vạch), thành phần cấu tạo, quy cách bao bì, hạn sử dụng và các tiêu chuẩn chất lượng áp dụng.
• Thông tin chuỗi cung ứng: Danh sách nhà cung cấp nguyên liệu, khách hàng thu mua, đơn vị vận chuyển và lưu kho. Đặc biệt, doanh nghiệp phải lưu trữ kết quả kiểm nghiệm định kỳ cho từng lô/mẻ sản xuất.

Đối với thực phẩm nhập khẩu, quy định còn yêu cầu bổ sung thông tin về nhà sản xuất tại nước ngoài, đơn vị nhập khẩu tại Việt Nam, chứng nhận xuất xứ (C/O) và các chứng từ kiểm nghiệm tại cửa khẩu. Toàn bộ dữ liệu này phải được số hóa và sẵn sàng kết nối với Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm quốc gia.

2. Siết chặt công bố thực phẩm và mở rộng diện đăng ký hợp quy

Một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt nằm tại Điều 4 Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Theo đó, danh mục các sản phẩm bắt buộc phải đăng ký bản công bố hợp quy đã được mở rộng đáng kể, bao gồm: thực phẩm chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, và đặc biệt là dụng cụ, bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

So với quy định cũ tại Điều 4 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, nơi mà phần lớn các sản phẩm này chỉ thuộc diện "tự công bố", quy định mới đã chuyển dịch mạnh mẽ sang cơ chế "tiền kiểm". Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định hồ sơ và cấp số tiếp nhận trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Việc xác định bao bì và dụng cụ tiếp xúc thực phẩm là nhóm có nguy cơ cao cho thấy sự thận trọng của cơ quan quản lý trong việc bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Các sản phẩm này giờ đây không chỉ phải đăng ký công bố mà còn phải chịu sự kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo quy định tại Điều 20 Nghị định 46/2026/NĐ-CP và sự quản lý trực tiếp từ UBND cấp tỉnh.

3. Hồ sơ đăng ký công bố thực phẩm bảo vệ sức khỏe theo Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP

Đối với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe (Functional Food), khoản 2 Điều 9 Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP quy định bộ hồ sơ đăng ký vô cùng khắt khe, bao gồm:

"a) Bản công bố sản phẩm theo mẫu quy định;
b) Phiếu kết quả kiểm nghiệm sản phẩm trong vòng 12 tháng;
c) Bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm hoặc của các thành phần tạo nên công dụng đã công bố;
d) Báo cáo nghiên cứu, phát triển sản phẩm và báo cáo độ ổn định;
đ) Quy trình sản xuất chi tiết và thông tin về bao bì chứa đựng."

Tất cả tài liệu phải được trình bày bằng tiếng Việt hoặc dịch thuật công chứng từ tiếng nước ngoài. Đặc biệt, phiếu kiểm nghiệm phải được cấp bởi các phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025 hoặc cơ sở đạt chứng nhận GMP. Đây là rào cản kỹ thuật cần thiết để loại bỏ các sản phẩm kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật trên thị trường.

4. Cập nhật quan trọng: Tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP

Mặc dù các văn bản trên đã được ban hành, tuy nhiên, vào cuối tháng 3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP về việc tạm ngưng hiệu lực thi hành đối với toàn bộ Nghị định 46/2026/NĐ-CP và phần lớn nội dung của Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP.

Lý do của việc tạm ngưng này là để các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị, đồng thời đảm bảo tính thống nhất khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) chính thức được thông qua và có hiệu lực. Trong thời gian tạm ngưng, các hoạt động công bố và quản lý an toàn thực phẩm vẫn tiếp tục thực hiện theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý mốc thời gian này để tránh nhầm lẫn trong việc nộp hồ sơ công bố sản phẩm. hethongphapluat.com sẽ liên tục cập nhật các thông báo mới nhất từ Chính phủ và Bộ Y tế về lộ trình áp dụng các quy định này.

Trên đây là tổng hợp các chính sách mới về thực phẩm hiệu lực tháng 4/2026 và những lưu ý quan trọng về tình trạng hiệu lực của văn bản. Hy vọng thông tin này sẽ giúp ích cho quý doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi kinh doanh.