Kể từ thời điểm bước sang năm 2023, một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý dân cư tại Việt Nam đã chính thức thực thi: Sổ hộ khẩu và Sổ tạm trú giấy chính thức "hoàn thành sứ mệnh" lịch sử của mình. Thay vào đó, mọi thông tin về cư trú của công dân được quản lý thống nhất trên môi trường điện tử. Vậy trong kỷ nguyên số này, người dân cần dùng những loại giấy tờ nào để chứng minh nơi ở của mình?

Bước ngoặt từ Nghị định 104/2022/NĐ-CP

Việc bãi bỏ sổ hộ khẩu giấy không đồng nghĩa với việc bãi bỏ quản lý cư trú. Theo quy định tại Nghị định 104/2022/NĐ-CP, các cơ quan chức năng sẽ khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

4 loại giấy tờ có giá trị chứng minh cư trú thay thế Sổ hộ khẩu

Theo quy định mới nhất, công dân có thể sử dụng một trong bốn loại giấy tờ sau để chứng minh thông tin cư trú của mình:

• Thẻ Căn cước công dân (CCCD): Đây là loại giấy tờ quan trọng nhất, tích hợp đầy đủ thông tin cá nhân và nơi thường trú.
• Chứng minh nhân dân (CMND): Vẫn có giá trị sử dụng nếu còn thời hạn theo quy định.
• Giấy xác nhận thông tin về cư trú: Người dân có thể yêu cầu cơ quan Công an cấp giấy này (mẫu CT07) để xác nhận nơi cư trú tại một thời điểm nhất định.
• Giấy thông báo số định danh cá nhân: Thông báo này chứa đựng các thông tin cơ bản của công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Các phương thức khai thác thông tin cư trú hiện nay

Tại Điều 14 Nghị định 104/2022/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định rõ 04 phương thức để các cơ quan nhà nước khai thác thông tin cư trú mà không cần yêu cầu người dân nộp sổ giấy:

"1. Tra cứu, khai thác thông tin cá nhân qua chức năng của Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp Bộ, cấp tỉnh đã được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc qua Cổng dịch vụ công quốc gia."

Bên cạnh đó, việc sử dụng ứng dụng VNeID cũng là một giải pháp cực kỳ tiện lợi. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể xuất trình thông tin cư trú đã được định danh điện tử mức độ 2.

Lời khuyên cho người dân

Để quá trình thực hiện các giao dịch dân sự, thủ tục hành chính diễn ra thuận lợi, người dân nên sớm thực hiện việc cấp đổi thẻ CCCD gắn chip và kích hoạt tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID. Trong trường hợp thông tin trên hệ thống chưa chính xác hoặc chưa cập nhật, người dân cần liên hệ ngay với Công an cấp xã nơi cư trú để được điều chỉnh kịp thời theo quy định của Luật Cư trú 2020.

Việc chuyển đổi sang quản lý cư trú bằng công nghệ số không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho người dân mà còn góp phần xây dựng một nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.