Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, hệ thống giấy tờ tùy thân của công dân Việt Nam cũng đang có những bước ngoặt quan trọng. Theo quy định mới nhất tại Luật Căn cước 2023 và các văn bản hướng dẫn, hàng loạt thay đổi về Chứng minh nhân dân (CMND), thẻ Căn cước công dân (CCCD) và Hộ chiếu sẽ trực tiếp tác động đến đời sống của mỗi người dân.

1. Chứng minh nhân dân chính thức bị "khai tử" từ ngày 01/01/2025

Dù Nhà nước đã ngừng cấp CMND và thay bằng CCCD từ lâu, nhưng nhiều người dân vẫn đang sử dụng CMND 9 số hoặc 12 số còn thời hạn. Tuy nhiên, một cột mốc quan trọng đã được ấn định: Chứng minh nhân dân sẽ chính thức hết giá trị sử dụng từ ngày 01/01/2025.

Điều này có nghĩa là kể từ thời điểm trên, dù CMND của bạn vẫn còn hạn ghi trên thẻ thì cũng không còn giá trị pháp lý trong các giao dịch. Người dân cần chủ động thực hiện thủ tục cấp đổi sang thẻ Căn cước để tránh bị gián đoạn trong các thủ tục hành chính. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ: các loại giấy tờ có giá trị pháp lý đã phát hành có sử dụng thông tin từ CMND vẫn giữ nguyên hiệu lực.

2. Thẻ Căn cước công dân đổi tên thành thẻ Căn cước

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất là việc đổi tên gọi từ "thẻ Căn cước công dân" thành "thẻ Căn cước". Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là tên gọi mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về quản lý dân cư và hội nhập quốc tế.

2.1. Nhiều thông tin trên thẻ được điều chỉnh

Theo quy định tại Điều 18 Luật Căn cước 2023, mẫu thẻ mới sẽ có một số điều chỉnh về thông tin hiển thị:

• Số thẻ: Chuyển thành Số định danh cá nhân.
• Quê quán: Thay bằng Nơi đăng ký khai sinh.
• Nơi thường trú: Thay bằng Nơi cư trú.
• Vân tay: Không còn hiển thị trên bề mặt thẻ (nhưng vẫn được thu thập và lưu trữ trong chip điện tử).

2.2. Cấp thẻ Căn cước cho người dưới 14 tuổi

Đây là một điểm mới mang tính nhân văn cao. Thay vì phải đợi đến đủ 14 tuổi, hiện nay trẻ em dưới 14 tuổi cũng có thể được cấp thẻ Căn cước theo nhu cầu của cha mẹ hoặc người giám hộ. Việc này giúp đơn giản hóa rất nhiều giấy tờ khi đi máy bay, khám chữa bệnh hoặc thực hiện các giao dịch dân sự cho trẻ.

3. Cải cách thủ tục cấp Hộ chiếu phổ thông

Song song với những thay đổi về thẻ Căn cước, quy định về xuất nhập cảnh cũng có những bước tiến đáng kể theo Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam sửa đổi 2023.

• Đơn giản hóa giấy tờ: Người dân khi làm hộ chiếu lần đầu hoặc cấp đổi không còn phải mang theo quá nhiều loại giấy tờ rườm rà. Thông tin cá nhân sẽ được khai thác trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
• Bổ sung nơi sinh: Thông tin về nơi sinh đã chính thức được in trên trang nhân thân của hộ chiếu, giúp giải quyết triệt để các vướng mắc khi xin thị thực (visa) vào một số quốc gia.
• Dịch vụ công trực tuyến: Hiện nay, người dân hoàn toàn có thể thực hiện thủ tục cấp hộ chiếu ngay tại nhà thông qua Cổng dịch vụ công Bộ Công an, nhận kết quả qua bưu điện, giúp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại.

Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi về giấy tờ tùy thân không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi của mỗi công dân. Hãy kiểm tra ngay thời hạn giấy tờ của mình và thực hiện các thủ tục cần thiết để đảm bảo mọi giao dịch luôn thông suốt.