Chương trình giáo dục phổ thông 2018 (GDPT 2018) mang đến sự linh hoạt khi cho phép học sinh lớp 10 được lựa chọn các môn học và cụm chuyên đề theo định hướng nghề nghiệp. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy không ít học sinh gặp khó khăn khi nhận thấy sự lựa chọn ban đầu không còn phù hợp với năng lực hoặc nguyện vọng cá nhân. Để giải quyết vướng mắc này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn cụ thể tại Công văn 68/BGDĐT-GDTrH năm 2023.

Thời điểm vàng để thực hiện chuyển đổi môn học

Theo quy định, việc lựa chọn môn học và cụm chuyên đề học tập của học sinh cần được giữ ổn định cho đến hết lớp 12 để đảm bảo tính liên tục của chương trình. Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt, học sinh vẫn có quyền thay đổi.

Điểm mấu chốt mà phụ huynh và học sinh cần lưu ý là việc chuyển đổi chỉ được thực hiện vào cuối năm học. Quy định này nhằm bảo đảm kế hoạch giáo dục của nhà trường không bị xáo trộn, đồng thời tạo điều kiện về thời gian để học sinh có thể bổ sung kiến thức, kỹ năng của môn học mới trước khi bước vào năm học tiếp theo.

Điều kiện để được nhà trường chấp thuận thay đổi

Không phải mọi yêu cầu chuyển đổi đều được thực hiện ngay lập tức. Hiệu trưởng nhà trường sẽ là người xem xét và quyết định dựa trên khả năng tổ chức của đơn vị mình. Để được chấp thuận, học sinh và gia đình cần thực hiện các bước sau:

• Bản cam kết tự bổ sung kiến thức: Học sinh phải cam kết tự học, bổ sung kiến thức của chương trình môn học mới ở lớp học trước đó để đủ năng lực theo kịp chương trình ở lớp tiếp theo.
• Sự đồng ý của phụ huynh: Bản cam kết bắt buộc phải có xác nhận và cam kết đồng hành từ cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.

Trách nhiệm của nhà trường trong việc hỗ trợ học sinh

Nhà trường không chỉ đóng vai trò phê duyệt mà còn phải có các giải pháp phù hợp để hỗ trợ học sinh. Điều này bao gồm việc hướng dẫn phương pháp tự học hoặc tổ chức các buổi bổ trợ kiến thức, kỹ năng cho môn học mới.

Sau quá trình tự bổ sung kiến thức, nhà trường sẽ tổ chức kiểm tra, đánh giá năng lực của học sinh theo yêu cầu cần đạt của chương trình môn học. Kết quả này là căn cứ quan trọng để quyết định học sinh có đủ điều kiện học tiếp môn học mới ở lớp học tiếp theo hay không.

Gỡ nút thắt cho học sinh chuyển trường

Một trong những vấn đề nhức nhối thời gian qua là học sinh chuyển trường giữa các tỉnh, thành phố gặp tình trạng trường mới không có tổ hợp môn tương ứng. Với hướng dẫn tại Công văn 68/BGDĐT-GDTrH, các Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các nhà trường đã có căn cứ pháp lý rõ ràng để xử lý, giúp học sinh ổn định tâm lý và tiếp tục lộ trình học tập một cách thuận lợi nhất.

"Hiệu trưởng xem xét, quyết định cho học sinh có nguyện vọng chuyển đổi môn học lựa chọn, cụm chuyên đề học tập phù hợp với khả năng tổ chức của nhà trường."

Việc nắm vững các quy định này sẽ giúp học sinh và phụ huynh chủ động hơn trong việc định hướng lại con đường học tập nếu cảm thấy sự lựa chọn ban đầu chưa thực sự tối ưu.