Trong bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng toàn diện của hệ thống giáo dục quốc dân, công tác quy hoạch, củng cố và tối ưu hóa mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận và các chuyên gia pháp lý. Nhằm kiên quyết loại bỏ tình trạng đào tạo kém chất lượng, chạy theo số lượng mà thiếu hụt nguồn lực cơ bản, cơ quan quản lý nhà nước đã chính thức đặt ra khung lộ trình giải thể và đóng cửa đối với các đơn vị không đáp ứng đủ tiêu chí.

Trường đại học không đạt chuẩn sẽ bị chấm dứt hoạt động trước năm 2028?

Căn cứ theo quy định tại điểm a khoản 1 mục III Điều 1 Quyết định 2249/QĐ-BGDĐT ban hành khung chiến lược và định hướng củng cố, sắp xếp, nâng cao năng lực của các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước, phương án xử lý đối với những cơ sở yếu kém đã được xác định rất cụ thể và quyết liệt.

"Các cơ sở giáo dục đại học, phân hiệu không đạt chuẩn hoặc không hoàn thành việc xác lập vị trí pháp lý theo quy định được định hướng chấm dứt hoạt động trước năm 2028 và giải thể trước năm 2030."

Quy định này hoàn toàn phù hợp với tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học theo Luật giáo dục đại học 2012 và Luật Giáo dục đại học sửa đổi 2018. Việc thiết lập cột mốc thời gian rõ ràng (chấm dứt hoạt động đào tạo trước năm 2028 và hoàn tất giải thể pháp lý trước năm 2030) buộc các trường đại học, phân hiệu thuộc diện báo động phải chủ động rà soát, đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giảng viên, hoặc tự thực hiện phương án sáp nhập, tái cấu trúc phù hợp.

04 trường hợp đặc biệt được xem xét thành lập mới trường đại học công lập

Song song với chính sách siết chặt đối với các cơ sở kém chất lượng, cơ quan quản lý nhà nước cũng thắt chặt việc mở mới các cơ sở đào tạo. Việc thành lập mới một trường đại học công lập sẽ không còn diễn ra tràn lan như giai đoạn trước mà chỉ được xem xét phê duyệt khi thực sự cấp thiết, bảo đảm đầy đủ các điều kiện phát triển bền vững và phải thuộc một trong 04 trường hợp đặc biệt sau đây:

• Trường hợp 1: Thành lập tại các vùng có tỷ lệ tiếp cận giáo dục đại học còn thấp, nhằm thu hẹp khoảng cách vùng miền bao gồm: Trung du và miền núi phía Bắc, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long.
• Trường hợp 2: Thực hiện tổ chức lại các trường đào tạo, bồi dưỡng vốn đang trực thuộc các bộ, ngành hoặc cơ quan Trung ương và đã được cấp phép đào tạo trình độ đại học.
• Trường hợp 3: Dự án thành lập trường đã có chủ trương chính thức được cấp có thẩm quyền phê duyệt và chủ trương đó vẫn còn thời hạn hiệu lực pháp lý.
• Trường hợp 4: Xuất hiện nhu cầu đột xuất, cấp thiết về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành kinh tế mũi nhọn hoặc sự phát triển chiến lược của địa phương.

Định hướng tái cấu trúc mạng lưới đại học công lập đến năm 2030

Không chỉ dừng lại ở việc sàng lọc đơn vị không đạt chuẩn hay kiểm soát đầu vào thành lập mới, quy hoạch tổng thể giáo dục đại học còn tập trung gom cụm, xây dựng các trung tâm đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực hàng đầu. Mạng lưới cơ sở giáo dục đại học công lập được tái cơ cấu theo hướng tăng cường năng lực cho các đơn vị cốt lõi, phát triển các đại học quốc gia, đại học vùng và các trường trọng điểm ngành.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030, toàn quốc sẽ duy trì số lượng cơ sở giáo dục đại học công lập (tính theo đầu mối trụ sở chính) nằm trong khoảng từ 105 đến 120 cơ sở. Trong mô hình thống kê này, các đại học quốc gia và đại học vùng (bao gồm nhiều trường đại học thành viên) chỉ được tính là một đầu mối duy nhất, giúp tối ưu hóa công tác quản lý nhà nước cũng như tập trung nguồn lực đầu tư phát triển.