Việc điều chỉnh mức lương cơ sở từ ngày 01/07/2024 đã kéo theo sự thay đổi về mức đóng Bảo hiểm y tế (BHYT) đối với nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là nhóm tham gia theo hộ gia đình. Trước thực tế này, cử tri thành phố Cần Thơ đã gửi kiến nghị tới Quốc hội, đề xuất xem xét điều chỉnh giảm mức đóng để phù hợp hơn với thu nhập của người dân lao động tự do.

Kiến nghị giảm mức đóng BHYT vì áp lực tài chính

Theo phản ánh của cử tri, phần lớn đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình là những người có thu nhập thấp, không thuộc diện hưởng lương từ ngân sách nhà nước nên không được hưởng lợi trực tiếp từ việc tăng lương cơ sở. Trong khi đó, mức đóng BHYT lại tăng lên đáng kể, gây áp lực không nhỏ lên chi tiêu hàng tuần của các gia đình đông người.

“Đề nghị xem xét, đề xuất điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế theo hộ gia đình cho phù hợp hơn vì mức đóng hiện nay được áp dụng theo mức lương cơ sở mới tăng là quá cao nhưng phần lớn đối tượng tham gia bảo hiểm y tế thuộc hộ gia đình đều chỉ có thu nhập thấp và không được hưởng tăng theo mức lương cơ sở mới.” - Trích kiến nghị của cử tri Cần Thơ.

Bộ Y tế: Đã có cơ chế giảm trừ sâu cho các thành viên trong gia đình

Trả lời về vấn đề này tại Công văn 145/BYT-VPB1, Bộ Y tế cho biết mức đóng BHYT hiện nay được tính toán dựa trên điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng đóng góp của các bên. Tuy nhiên, để hỗ trợ người dân, pháp luật đã quy định cơ chế giảm trừ mức đóng rất linh hoạt cho các thành viên cùng tham gia trong một hộ gia đình.

Cụ thể, căn cứ theo điểm e khoản 1 Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP và các quy định sửa đổi tại Luật Bảo hiểm y tế, mức đóng được tính như sau:

• Người thứ nhất: Đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở.
• Người thứ hai: Đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất.
• Người thứ ba: Đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất.
• Người thứ tư: Đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất.
• Từ người thứ năm trở đi: Chỉ còn đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Địa phương có quyền hỗ trợ thêm mức đóng cho người dân

Bên cạnh cơ chế giảm trừ chung, Bộ Y tế cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc hỗ trợ người dân tham gia lưới an sinh xã hội. Theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 1 Nghị định 75/2023/NĐ-CP, căn cứ vào khả năng ngân sách, UBND các tỉnh, thành phố có thể trình HĐND quyết định mức hỗ trợ đóng BHYT cao hơn mức tối thiểu hoặc hỗ trợ cho các đối tượng chưa được quy định trong luật.

Điều này đồng nghĩa với việc, tùy vào điều kiện thực tế của từng địa phương, người dân có thể nhận được thêm các khoản hỗ trợ từ ngân sách tỉnh để giảm bớt gánh nặng tài chính khi tham gia BHYT.

Quyền lợi nhận được là tương xứng

Kết luận về vấn đề này, Bộ Y tế đánh giá mức đóng BHYT hiện tại của Việt Nam vẫn ở mức tương đối thấp so với các quốc gia có điều kiện tương đồng, trong khi phạm vi quyền lợi mà người dân nhận được lại rất đầy đủ và toàn diện. Việc duy trì mức đóng này là cần thiết để đảm bảo quỹ BHYT hoạt động bền vững, đủ khả năng chi trả cho các dịch vụ kỹ thuật cao và thuốc đắt tiền khi người dân không may ốm đau, bệnh tật.

Bộ Y tế mong muốn người dân thấu hiểu và tiếp tục ủng hộ chính sách, tích cực tham gia BHYT để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình một cách bền vững nhất.