Từ ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực, mang theo nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt đối với chế độ ốm đau. Không còn đơn thuần là những con số khô khan, các quy định mới phản ánh sự linh hoạt và bao trùm hơn đối với người lao động trong bối cảnh kinh tế mới.

Ai sẽ được hưởng chế độ ốm đau theo quy định mới?

Một trong những điểm sáng của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 là việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, từ đó mở rộng diện thụ hưởng chế độ ốm đau. Theo Điều 41 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, danh sách này bao gồm:

• Người làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên.
• Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang.
• Đặc biệt: Người quản lý doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh, và cả người làm việc không trọn thời gian có mức lương đạt chuẩn quy định.

Điều kiện để "kích hoạt" quyền lợi ốm đau

Không phải mọi trường hợp nghỉ ốm đều được chi trả trợ cấp. Người lao động cần đáp ứng các điều kiện cụ thể như điều trị bệnh (không phải bệnh nghề nghiệp), tai nạn (không phải tai nạn lao động), hoặc chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp loại trừ:

"Không giải quyết chế độ ốm đau đối với các trường hợp: Tự gây thương tích; Sử dụng chất ma túy, tiền chất ma túy trái quy định; Nghỉ việc trùng với thời gian nghỉ phép năm hoặc nghỉ hưởng nguyên lương khác."

Lời giải cho bài toán "180 ngày" nghỉ ốm dài ngày

Trước đây, người mắc bệnh dài ngày thường mặc định có 180 ngày nghỉ hưởng 75% lương. Tuy nhiên, Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã bãi bỏ con số cố định này. Thay vào đó, thời gian nghỉ sẽ căn cứ vào thời gian đóng BHXH và điều kiện làm việc:

• Dưới 15 năm đóng BHXH: Nghỉ tối đa 30 ngày (điều kiện bình thường) hoặc 40 ngày (nghề nặng nhọc, độc hại).
• Từ 15 đến dưới 30 năm: Nghỉ tối đa 40 ngày hoặc 50 ngày.
• Từ đủ 30 năm trở lên: Nghỉ tối đa 60 ngày hoặc 70 ngày.

Sau khi hết thời hạn trên mà vẫn cần điều trị, người lao động sẽ chuyển sang hưởng mức trợ cấp thấp hơn (từ 50% đến 65%) tùy theo thâm niên đóng bảo hiểm theo quy định tại Điều 45 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Mức hưởng và thủ tục: Những lưu ý không thể bỏ qua

Mức hưởng trợ cấp ốm đau thông thường vẫn giữ ở mức 75% tiền lương đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Để nhận được khoản tiền này, người lao động cần chuẩn bị hồ sơ gồm giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH và nộp cho người sử dụng lao động trong vòng 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.

Lời khuyên từ chuyên gia: Với việc áp dụng công nghệ số, người lao động nên thường xuyên kiểm tra ứng dụng VssID để theo dõi quá trình đóng và hưởng bảo hiểm của mình, đảm bảo mọi quyền lợi được thực hiện minh bạch và kịp thời.