Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và nâng chất lượng phục vụ người dân trên địa bàn siêu đô thị, Ủy ban nhân dân TP.HCM đã ban hành Quyết định 4518/QĐ-UBND quy định cụ thể về khung số lượng phòng chuyên môn và Trung tâm Phục vụ hành chính công thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã. Quy định mới này tạo ra cơ chế phân loại linh hoạt, không cào bằng giữa các địa phương có quy mô dân số và áp lực quản lý hành chính khác nhau.

Phân Loại Bộ Máy Tùy Theo Quy Mô Đơn Vị Hành Chính

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 4518/QĐ-UBND, Ủy ban nhân dân TP.HCM đã xác định danh sách 116 đơn vị hành chính cấp xã được phép tổ chức tối đa không quá 05 phòng chuyên môn và Trung tâm Phục vụ hành chính công (gọi chung là phòng). Trong khi đó, các địa phương còn lại trên địa bàn Thành phố sẽ áp dụng khung tổ chức bộ máy linh hoạt với số lượng không quá 04 phòng.

Điểm tiến bộ nổi bật của văn bản này là tinh thần phân quyền và cá thể hóa mô hình tổ chức bộ máy. Thay vì áp dụng đồng loạt một mô hình cứng nhắc cho tất cả các xã, phường, TP.HCM đã căn cứ trên mật độ dân cư, khối lượng công việc hành chính và đặc thù phát triển kinh tế - xã hội của từng vùng để đưa ra hạn mức phù hợp.

Quy Trình Thành Lập Và Trách Nhiệm Của Chính Quyền Cấp Xã

Đối với các đơn vị hành chính cấp xã thuộc danh sách được bổ sung thêm phòng chuyên môn, Quyết định 4518/QĐ-UBND cũng đặt ra quy định rõ ràng về thẩm quyền và các bước triển khai thực hiện nhằm đảm bảo đúng tinh thần của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025.

Cụ thể, theo Điều 3 Quyết định 4518/QĐ-UBND, việc thành lập bộ máy mới phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Ủy ban nhân dân cấp xã: Có trách nhiệm xây dựng và trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định việc thành lập phòng trên cơ sở lựa chọn phương án tổ chức lại các phòng chuyên môn hiện có.
• Quy định chức năng, nhiệm vụ: UBND cấp xã phải ban hành quy định cụ thể về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức nội bộ của các phòng chuyên môn mới thành lập, tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn chuyên ngành từ bộ, ngành quản lý và cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Linh hoạt trong tổ chức: Chính quyền cấp xã được chủ động lựa chọn các phương án sắp xếp, kiện toàn nhân sự, chức năng từ các phòng ban hiện hữu để hình thành bộ máy chuyên sâu hơn.

Căn Cứ Pháp Lý Và Ý Nghĩa Thực Tiễn Tại Siêu Đô Thị TP.HCM

Quyết định 4518/QĐ-UBND được ban hành dựa trên nền tảng thẩm quyền phân cấp, phân quyền mạnh mẽ từ Nghị quyết 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM. Việc cho phép 116 xã, phường mở rộng lên 5 phòng chuyên môn giúp tháo gỡ triệt để nút thắt "áo quá hẹp" cho chính quyền cơ sở – nơi trực tiếp xử lý khối lượng khổng lồ các thủ tục về đất đai, xây dựng, hộ tịch, bảo trợ xã hội và tiếp công dân hàng ngày.

Việc kiện toàn tổ chức cơ quan chuyên môn và Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã kỳ vọng sẽ nâng cao tỉ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn, đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính và mang đến sự hài lòng cao nhất cho người dân cũng như doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM.