Chính phủ vừa ban hành Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT). Đây được xem là văn bản pháp lý quan trọng, tác động trực tiếp đến nghĩa vụ thuế và quy trình kế toán của hàng triệu doanh nghiệp tại Việt Nam từ năm 2025. Dưới đây là 8 điểm mới nổi bật nhất mà các kế toán và chủ doanh nghiệp không thể bỏ qua.

1. Ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt giảm mạnh xuống 5 triệu đồng

Một trong những thay đổi gây chú ý nhất nằm tại Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Theo đó, ngưỡng giá trị hàng hóa, dịch vụ mua vào bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đã giảm từ 20 triệu đồng xuống còn 05 triệu đồng (đã bao gồm thuế GTGT).

Doanh nghiệp cần lưu ý ngưỡng thanh toán 5 triệu đồng để đảm bảo quyền lợi khấu trừ thuế (ảnh minh họa)

Quy định này nhằm tăng cường tính minh bạch trong giao dịch dân sự và thương mại. Đặc biệt, nếu doanh nghiệp mua hàng của cùng một nhà cung cấp nhiều lần trong ngày với tổng giá trị từ 05 triệu đồng trở lên, việc thanh toán bằng tiền mặt sẽ khiến doanh nghiệp mất quyền khấu trừ thuế cho toàn bộ các hóa đơn đó.

2. Mở rộng danh mục đối tượng không chịu thuế GTGT

Tại Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã bổ sung chi tiết các phương pháp sơ chế nông sản được coi là chưa chế biến thành sản phẩm khác như: xay xát, đánh bóng hạt, đóng hộp kín khí... Điều này giúp tháo gỡ vướng mắc cho các doanh nghiệp nông nghiệp trong việc xác định sản phẩm thuộc đối tượng không chịu thuế.

3. Quy định mới về giá tính thuế đối với hàng khuyến mại

Hướng dẫn tại Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP làm rõ giá tính thuế đối với các hình thức khuyến mại hiện đại như phiếu dự thi, chương trình may rủi hoặc thẻ khách hàng thường xuyên. Theo đó, giá tính thuế sẽ không bao gồm giá trị của hàng hóa, dịch vụ dùng để trao thưởng hoặc tặng thưởng, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng thuế khi triển khai các chương trình kích cầu.

4. Chi tiết cách tính thuế cho hoạt động đại lý, môi giới

Đối với các hoạt động đại lý bán đúng giá hưởng hoa hồng trong các lĩnh vực đặc thù như bưu chính, viễn thông, vé máy bay, bảo hiểm... Điều 9 Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định rõ doanh thu hoa hồng sẽ không phải tính thuế GTGT nếu thuộc danh mục quy định, tạo sự thống nhất trong cách áp dụng trên toàn quốc.

5. Làm rõ thời điểm xác định thuế GTGT cho các ngành đặc thù

Điều 16 Nghị định 181/2025/NĐ-CP đã đưa ra các mốc thời gian cụ thể cho dịch vụ viễn thông, cung cấp điện, nước và đặc biệt là kinh doanh bất động sản. Đối với bất động sản, thời điểm xác định thuế là khi chuyển giao quyền sở hữu/sử dụng hoặc ngày thu tiền theo tiến độ, tùy điều kiện nào đến trước.

6. Khấu trừ thuế khi chuyển đổi loại hình hàng hóa

Theo Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, các hàng hóa chuyển từ đối tượng không chịu thuế sang chịu thuế sẽ chỉ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào phát sinh từ ngày 01/7/2025. Doanh nghiệp cần rà soát kỹ kho hàng để thực hiện kê khai đúng thời điểm.

7. Chặn kẽ hở hoàn thuế đối với hàng nhập - tái xuất

Một quy định mang tính siết chặt tại Điều 29 Nghị định 181/2025/NĐ-CP là việc không cho phép hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu sang nước khác (trừ nguyên liệu nhập để sản xuất hàng xuất khẩu). Điều này nhằm ngăn chặn các hành vi trục lợi từ chính sách hoàn thuế.

8. Cơ chế hoàn thuế mới cho doanh nghiệp áp dụng thuế suất 5%

Cuối cùng, Điều 31 Nghị định 181/2025/NĐ-CP mở ra cơ hội hoàn thuế cho các cơ sở chỉ sản xuất hàng hóa chịu thuế 5% nếu có số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên sau 12 tháng hoặc 4 quý liên tục. Đây là tin vui cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, thiết bị y tế và giáo dục.

Việc nắm bắt kịp thời các quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa được dòng tiền thông qua các chính sách khấu trừ và hoàn thuế mới.