Từ ngày 01/01/2026, hệ thống y tế cơ sở tại Việt Nam sẽ có những bước chuyển mình quan trọng về mặt tổ chức. Theo quy định tại Thông tư 43/2025/TT-BYT, cơ cấu tổ chức của Trạm Y tế xã, phường, thị trấn (gọi chung là Trạm Y tế cấp xã) được thiết kế lại nhằm tối ưu hóa việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.

Lãnh đạo Trạm Y tế cấp xã: Quy trình bổ nhiệm chặt chẽ

Theo khoản 1 Điều 5 Thông tư 43/2025/TT-BYT, bộ máy lãnh đạo của Trạm Y tế bao gồm Giám đốc và các Phó Giám đốc. Điểm mới đáng chú ý là thẩm quyền bổ nhiệm đã được quy định rõ ràng hơn.

"Giám đốc, Phó Giám đốc Trạm Y tế cấp xã do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ, miễn nhiệm, từ chức, cho thôi giữ chức vụ quản lý theo quy định của pháp luật."

Việc gắn trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền địa phương với công tác cán bộ y tế cơ sở kỳ vọng sẽ tạo ra sự phối hợp chặt chẽ hơn trong việc điều hành và hỗ trợ nguồn lực cho y tế xã.

5 Khoa, Phòng tối thiểu phải có tại mỗi Trạm Y tế

Để đảm bảo thực hiện đầy đủ các chức năng từ dự phòng đến điều trị, khoản 2 Điều 5 Thông tư 43/2025/TT-BYT quy định các tổ chức tối thiểu thuộc Trạm Y tế bao gồm:

• Văn phòng hoặc Phòng Hành chính tổng hợp: Phụ trách công tác quản trị, hồ sơ.
• Phòng Dân số, trẻ em, bảo trợ xã hội: Tập trung vào các chính sách an sinh và dân số tại địa phương.
• Khoa Phòng bệnh, an toàn thực phẩm: Thực hiện các chiến dịch tiêm chủng, kiểm soát dịch bệnh và vệ sinh thực phẩm.
• Khoa Khám bệnh, chữa bệnh: Nơi tiếp nhận và xử lý các ca bệnh thông thường.
• Khoa Dược, thiết bị y tế, cận lâm sàng: Quản lý thuốc và các thiết bị xét nghiệm cơ bản.

Ngoài ra, các "điểm trạm" có thể được thiết lập tùy theo đặc thù địa lý để đảm bảo người dân ở vùng sâu, vùng xa vẫn có thể tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời.

Vị trí việc làm và số lượng người làm việc từ năm 2026

Căn cứ vào Điều 6 Thông tư 43/2025/TT-BYT, việc xác định số lượng nhân sự không còn mang tính cào bằng mà dựa trên Đề án vị trí việc làm. Trạm Y tế sẽ xây dựng kế hoạch hằng năm dựa trên khối lượng công việc thực tế và phạm vi hoạt động để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Điều này giúp các Trạm Y tế tại các khu vực đông dân cư hoặc địa bàn phức tạp có thể đề xuất thêm nhân lực phù hợp, tránh tình trạng quá tải hoặc thiếu hụt cán bộ chuyên môn.

Lời khuyên pháp lý

Các cán bộ y tế và chính quyền địa phương cần sớm rà soát lại cơ cấu hiện tại để chuẩn bị cho việc chuyển đổi sang mô hình mới từ đầu năm 2026. Việc xây dựng Đề án vị trí việc làm cần được thực hiện khoa học, bám sát hướng dẫn của Bộ Y tế và Bộ Nội vụ để đảm bảo quyền lợi cho viên chức y tế cơ sở.