Kể từ ngày 01/01/2025, một kỷ nguyên mới trong quản lý dân cư tại Việt Nam đã chính thức bắt đầu khi Chứng minh nhân dân (CMND) chính thức lùi vào dĩ vãng. Theo quy định của Luật Căn cước 2023, mọi thẻ CMND dù còn hạn sử dụng cũng đã hết giá trị pháp lý. Vậy trong bối cảnh năm 2026 hiện nay, người dân cần lưu ý những gì để không gặp khó khăn trong các giao dịch hành chính?

CMND chính thức lùi vào dĩ vãng: Cột mốc lịch sử 31/12/2024

Theo quy định chuyển tiếp tại khoản 2 Điều 46 Luật Căn cước 2023, lộ trình chấm dứt sứ mệnh của CMND đã được xác định rõ ràng:

"2. Chứng minh nhân dân còn hạn sử dụng đến sau ngày 31 tháng 12 năm 2024 thì có giá trị sử dụng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2024. Các loại giấy tờ có giá trị pháp lý đã phát hành có sử dụng thông tin từ chứng minh nhân dân, căn cước công dân được giữ nguyên giá trị sử dụng; cơ quan nhà nước không được yêu cầu công dân thay đổi, điều chỉnh thông tin về chứng minh nhân dân, căn cước công dân trong giấy tờ đã cấp."

Điều này đồng nghĩa với việc, nếu bạn vẫn đang giữ một tấm thẻ CMND 9 số hay 12 số, thì hiện tại nó chỉ còn giá trị làm kỷ niệm. Tuy nhiên, pháp luật cũng rất nhân văn khi quy định các giấy tờ liên quan (như sổ đỏ, bằng lái xe...) có ghi số CMND cũ vẫn giữ nguyên giá trị, người dân không bắt buộc phải đi đính chính ngay lập tức.

Thẻ Căn cước cho trẻ em dưới 14 tuổi: Bước tiến đột phá

Một trong những điểm mới nhất của Luật Căn cước 2023 chính là việc mở rộng đối tượng cấp thẻ. Cụ thể, tại Điều 19 quy định:

• Công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên bắt buộc phải làm thủ tục cấp thẻ căn cước.
• Công dân Việt Nam dưới 14 tuổi được cấp thẻ căn cước theo nhu cầu.

Việc cấp thẻ cho trẻ em giúp tích hợp nhiều loại giấy tờ như thẻ bảo hiểm y tế, sổ tiêm chủng... vào một tấm thẻ duy nhất, tạo thuận lợi tối đa cho phụ huynh khi đưa con đi khám chữa bệnh hay đi máy bay.

Những thay đổi diện mạo trên thẻ Căn cước từ năm 2024

Nếu quan sát kỹ tấm thẻ Căn cước mới, bạn sẽ thấy nhiều thông tin đã được điều chỉnh để bảo vệ quyền riêng tư và phù hợp với thực tế quản lý dân cư theo Điều 18 Luật Căn cước 2023:

• Bỏ vân tay in trên thẻ: Thông tin vân tay và mống mắt vẫn được thu thập nhưng sẽ được mã hóa trong chip điện tử, không in trực tiếp trên mặt thẻ để đảm bảo tính bảo mật.
• Thay đổi thuật ngữ: "Quê quán" đổi thành "Nơi đăng ký khai sinh"; "Nơi thường trú" đổi thành "Nơi cư trú".
• Cơ quan cấp: Thống nhất ghi là "Bộ Công an" thay vì tên Giám đốc Công an tỉnh/thành phố như trước đây.

Khi nào bạn bắt buộc phải đi đổi thẻ Căn cước?

Dù thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip cấp trước ngày 01/07/2024 vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn ghi trên thẻ, nhưng theo Điều 24, bạn phải thực hiện cấp đổi trong các trường hợp sau:

1. Khi đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi.
2. Thay đổi thông tin về họ, chữ đệm, tên khai sinh; ngày, tháng, năm sinh.
3. Xác định lại giới tính hoặc chuyển đổi giới tính.
4. Thẻ bị hư hỏng không sử dụng được hoặc bị mất.
5. Khi có sai sót về thông tin in trên thẻ.

Việc chủ động cập nhật thẻ Căn cước mới không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn giúp bạn tiếp cận dễ dàng hơn với các dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số hóa trong xã hội hiện đại.