Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hệ thống thuế Việt Nam với việc chính thức áp dụng Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Những thay đổi này không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh con số mà còn tác động sâu rộng đến cấu trúc chi phí, quy trình vận hành và chiến lược kinh doanh của hàng triệu doanh nghiệp. Việc nắm bắt kịp thời các quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Thông tư 69/2025/TT-BTC là yêu cầu cấp thiết để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Mở rộng đối tượng chịu thuế: Phân bón và máy móc nông nghiệp vào "tầm ngắm"

Một trong những điểm thay đổi gây chú ý nhất là việc chuyển đổi nhóm mặt hàng từ "không chịu thuế" sang "chịu thuế". Cụ thể, các mặt hàng như phân bón, máy móc chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp, và tàu đánh bắt xa bờ trước đây thuộc diện không chịu thuế GTGT, nay đã được đưa vào diện chịu thuế suất 5%.

Sự thay đổi này thoạt nhìn có vẻ làm tăng chi phí đầu vào, nhưng thực tế lại cho phép các doanh nghiệp sản xuất trong nước được khấu trừ thuế GTGT đầu vào của máy móc, thiết bị và nguyên liệu sản xuất. Điều này giúp giải quyết bài toán "thuế chồng thuế" đã tồn tại nhiều năm, tạo sự bình đẳng giữa hàng sản xuất trong nước và hàng nhập khẩu.

Siết chặt điều kiện hoàn thuế và thanh toán không dùng tiền mặt

Quy định về hoàn thuế GTGT năm 2025 trở nên chặt chẽ và minh bạch hơn. Theo Điều 15 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, các trường hợp hoàn thuế đối với dự án đầu tư, hàng hóa xuất khẩu phải đáp ứng các điều kiện khắt khe về chứng từ thanh toán và hóa đơn.

Đặc biệt, ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế đã có sự điều chỉnh mạnh mẽ. Nếu như trước đây, các hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên mới bắt buộc thanh toán qua ngân hàng, thì từ năm 2025, ngưỡng này được hạ xuống còn 5 triệu đồng. Đây là một bước đi nhằm minh bạch hóa dòng tiền và hạn chế tình trạng mua bán hóa đơn trái phép.

"Cơ sở kinh doanh trong tháng, quý có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu nếu có số thuế giá trị gia tăng đầu vào chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn thuế giá trị gia tăng theo tháng, quý." - Trích khoản 2 Điều 15 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.

Thuế GTGT đối với thương mại điện tử và nhà thầu nước ngoài

Trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 đã bổ sung các quy định cụ thể đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số. Các nhà thầu nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có phát sinh doanh thu từ thương mại điện tử sẽ phải thực hiện đăng ký, kê khai và nộp thuế trực tiếp hoặc thông qua các tổ chức được ủy quyền.

Việc xác định giá tính thuế đối với các dịch vụ xuyên biên giới cũng được làm rõ, đảm bảo nguồn thu ngân sách và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp công nghệ trong nước.

Lời khuyên từ chuyên gia để tránh rủi ro truy thu

Để thích ứng với chính sách mới, các chuyên gia pháp lý khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện các bước sau:

• Rà soát hệ thống hóa đơn: Đảm bảo tất cả các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên đều được thực hiện qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ.
• Cập nhật phần mềm kế toán: Điều chỉnh các mức thuế suất mới (5%, 10%) cho các nhóm mặt hàng vừa thay đổi đối tượng chịu thuế.
• Kiểm tra hồ sơ hoàn thuế: Đối chiếu chặt chẽ với các quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP để đảm bảo tính hợp lệ của chứng từ, tránh việc bị từ chối hoàn thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Việc chủ động tìm hiểu và thực thi đúng các quy định mới không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí thuế mà còn khẳng định uy tín và sự chuyên nghiệp trong quản trị rủi ro tài chính.