Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3102:1979

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3102:1979 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với dây thép mạ kẽm tròn, hàm lượng cacbon thấp, chuyên dùng để bọc bảo vệ (bọc giáp) cho dây điện và dây cáp điện. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp đảm bảo chất lượng, độ bền cơ học và khả năng chống ăn mòn của cáp điện trong quá trình vận hành và lắp đặt.

1. Phạm vi áp dụng và Phân loại

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại dây thép tròn mạ kẽm được chế tạo bằng phương pháp kéo nguội và mạ kẽm (mạ nhúng nóng hoặc mạ điện phân), sử dụng làm lớp bọc bảo vệ cơ học cho các loại dây dẫn điện và cáp điện lực nhằm chống lại các tác động ngoại lực từ môi trường bên ngoài.

2. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi

Tiêu chuẩn quy định chi tiết các chỉ tiêu kỹ thuật mà dây thép mạ kẽm phải đạt được, bao gồm:

• Kích thước và sai lệch cho phép: Đường kính danh nghĩa của dây thép và mức sai lệch giới hạn cho phép đối với từng cỡ đường kính. Đường kính dây phải đảm bảo độ đồng đều tối đa trên toàn bộ chiều dài của cuộn dây.
• Trạng thái bề mặt: Lớp mạ kẽm trên bề mặt dây thép phải liên tục, mịn, không bị bong tróc, nứt nẻ hoặc có các khuyết tật cơ học làm ảnh hưởng đến khả năng chống ăn mòn của sản phẩm.
• Chỉ tiêu cơ lý: Dây thép phải đảm bảo các yêu cầu nghiêm ngặt về giới hạn bền kéo (sức bền tức thời), độ giãn dài tương đối khi đứt, và khả năng chịu gập uốn hoặc xoắn nhiều lần mà không bị gãy nứt.
• Chất lượng lớp mạ kẽm: Quy định cụ thể về khối lượng lớp mạ kẽm tối thiểu trên một đơn vị diện tích bề mặt (tính bằng g/m²) và số lần nhúng thử nghiệm trong dung dịch đồng sunfat để kiểm tra độ dày và độ đồng đều của lớp mạ.

3. Phương pháp thử nghiệm

Để đánh giá chất lượng dây thép mạ kẽm theo TCVN 3102:1979, các phương pháp thử sau đây được áp dụng:

• Kiểm tra kích thước: Sử dụng panme hoặc dụng cụ đo chuyên dụng có độ chính xác tương đương để đo đường kính dây tại các vị trí khác nhau trên cuộn dây.
• Thử nghiệm cơ lý: Tiến hành thử kéo để xác định giới hạn bền và độ giãn dài; thử uốn gập hoặc thử xoắn để đánh giá độ dẻo dai của kim loại nền.
• Kiểm tra lớp mạ kẽm: Xác định chiều dày và độ đồng đều của lớp mạ bằng phương pháp hóa học (nhúng trong dung dịch đồng sunfat) hoặc phương pháp cân trọng lượng trước và sau khi tẩy mạ.
• Thử độ bám dính: Quấn dây thép quanh một lõi có đường kính quy định để kiểm tra xem lớp mạ kẽm có bị bong tróc hoặc nứt vỡ hay không.

4. Quy tắc nghiệm thu và Giao nhận

Sản phẩm được nghiệm thu theo từng lô. Mỗi lô hàng phải bao gồm các cuộn dây thép cùng nhóm, cùng đường kính và cùng một mẻ sản xuất. Tiêu chuẩn quy định tỷ lệ lấy mẫu ngẫu nhiên từ mỗi lô để tiến hành các thử nghiệm bắt buộc. Nếu có bất kỳ chỉ tiêu nào không đạt, phải tiến hành thử nghiệm lại với số lượng mẫu gấp đôi. Nếu kết quả thử nghiệm lại vẫn không đạt, toàn bộ lô hàng đó sẽ bị bác bỏ.

5. Ghi nhãn, Bao gói, Vận chuyển và Bảo quản

• Bao gói: Dây thép phải được cuộn thành từng cuộn chặt chẽ, không bị rối. Mỗi cuộn dây phải được buộc chặt bằng dây thép mềm tại ít nhất ba vị trí phân bổ đều trên vòng tròn cuộn dây để tránh bị bung trong quá trình vận chuyển.
• Ghi nhãn: Mỗi cuộn dây phải có nhãn mác đính kèm, thể hiện rõ tên nhà sản xuất, ký hiệu tiêu chuẩn TCVN 3102:1979, đường kính dây, khối lượng cuộn dây và số hiệu lô hàng.
• Bảo quản và Vận chuyển: Dây thép mạ kẽm phải được lưu trữ trong kho khô ráo, có mái che, tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất ăn mòn hoặc môi trường ẩm ướt. Quá trình vận chuyển phải đảm bảo không làm hư hại cơ học đến cuộn dây và lớp mạ kẽm bảo vệ.