Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12091-1:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn châu Âu EN 16228-1:2014) về Thiết bị khoan và gia cố nền móng - An toàn - Phần 1: Yêu cầu chung quy định các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật an toàn cốt lõi áp dụng cho toàn bộ các loại thiết bị khoan và gia cố nền móng trong hoạt động xây dựng, địa kỹ thuật và khai thác mỏ.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến việc thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, thử nghiệm, phân phối, vận hành và bảo dưỡng các loại thiết bị khoan và gia cố nền móng tại Việt Nam. Đây là cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng nhằm bảo đảm an toàn lao động, bảo vệ sức khỏe con người và phòng ngừa tai nạn trong suốt quá trình thi công nền móng công trình.

Cấu trúc hệ thống tiêu chuẩn và nguyên tắc áp dụng

Bộ tiêu chuẩn TCVN 12091 được xây dựng theo cấu trúc phân tầng nhằm tối ưu hóa việc áp dụng cho từng loại thiết bị chuyên biệt trong thực tế:

• Phần 1 của bộ tiêu chuẩn thiết lập các yêu cầu chung, mang tính nền tảng và bắt buộc áp dụng cho tất cả các loại thiết bị khoan và gia cố nền móng.
• Các phần tiếp theo của bộ tiêu chuẩn quy định các yêu cầu bổ sung, chi tiết hoặc sửa đổi cho từng loại máy cụ thể nhằm phù hợp với đặc thù công nghệ của từng thiết bị.
• Để đảm bảo sự phù hợp hoàn toàn với các yêu cầu về sức khỏe và an toàn theo quy định pháp luật, người sử dụng phải áp dụng đồng thời các điều khoản trong Phần 1 kết hợp với các điều khoản chuyên biệt của phần tiếp theo tương ứng với loại máy đó.

Phân loại chi tiết các phần trong bộ tiêu chuẩn

Bộ tiêu chuẩn quốc gia về an toàn thiết bị khoan và gia cố nền móng bao gồm các phần sau:

• Phần 1: Yêu cầu chung.
• Phần 2: Máy khoan tự hành dùng trong xây dựng, địa kỹ thuật và khai thác mỏ.
• Phần 3: Thiết bị khoan ngang có định hướng (HDD).
• Phần 4: Thiết bị gia cố nền móng.
• Phần 5: Thiết bị thi công tường trong đất.
• Phần 6: Thiết bị dùng trong khoan phụt.
• Phần 7: Thiết bị bổ sung có thể hoán đổi được.

Các yêu cầu kỹ thuật và an toàn cốt lõi

Tiêu chuẩn đưa ra các quy định cụ thể về cấu trúc thiết bị và hệ thống vận hành nhằm kiểm soát tối đa các rủi ro mất an toàn lao động:

• Kết cấu phần trên của thiết bị: Phần phía trên của thiết bị khoan và gia cố nền móng có thể được thiết kế ở dạng cố định hoặc có khả năng quay, tùy thuộc vào yêu cầu công nghệ và điều kiện thi công thực tế, nhưng phải đảm bảo tính ổn định chịu lực và không gây nguy hiểm cho người vận hành.
• Nguồn động lực cho thiết bị phụ trợ: Phần lớn các thiết bị phụ trợ được dẫn động bằng nguồn công suất tích hợp sẵn trên máy chính hoặc sử dụng một nguồn công suất riêng biệt đặt ở phía đối trọng nhằm tối ưu hóa phân bổ trọng lượng, đảm bảo tính cân bằng và an toàn khi vận hành liên tục.
• An toàn hệ thống điều khiển và phần mềm: Tiêu chuẩn đặc biệt lưu ý đến rủi ro từ hệ thống điều khiển tự động. Trường hợp phần mềm bị hư hỏng hoặc gặp sự cố hệ thống phải được kiểm soát chặt chẽ thông qua các cơ chế dự phòng an toàn, tránh việc thiết bị tự khởi động hoặc hoạt động sai lệch gây tai nạn nghiêm trọng trên công trường.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12091-1:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Việc tuân thủ tiêu chuẩn này là bắt buộc đối với các đơn vị thiết kế, chế tạo và thi công công trình ngầm, xử lý nền móng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn lao động và vệ sinh lao động hiện hành.