Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12091-7:2018 (tương đương hoàn toàn với EN 16228-7:2014) về "Thiết bị khoan và gia cố nền móng - An toàn - Phần 7: Thiết bị bổ sung có thể hoán đổi được" do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật an toàn nghiêm ngặt nhằm phòng ngừa các mối nguy hại có thể xảy ra trong quá trình thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành các thiết bị bổ sung có thể hoán đổi được, vốn được tích hợp vào thiết bị khoan và gia cố nền móng chính.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này được áp dụng rộng rãi đối với các đối tượng sau:

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn quy định các yêu cầu an toàn cho các thiết bị bổ sung có thể hoán đổi được (interchangeable auxiliary equipment) khi chúng được lắp đặt hoặc kết nối với máy cơ sở hoặc thiết bị khoan và gia cố nền móng chính. Các thiết bị này bao gồm nhưng không giới hạn ở các cơ cấu kẹp, đầu xoay phụ, thiết bị dẫn hướng, và các công cụ hỗ trợ thi công chuyên dụng khác.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, cung cấp, kiểm định và sử dụng các thiết bị bổ sung có thể hoán đổi được cho máy khoan và thiết bị gia cố nền móng tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 12091-7:2018

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều này xác định rõ giới hạn kỹ thuật của tiêu chuẩn, tập trung vào các mối nguy hiểm đáng kể, các tình huống nguy hiểm và các sự kiện nguy hiểm liên quan đến thiết bị bổ sung có thể hoán đổi được khi chúng được sử dụng như dự kiến và trong các điều kiện sử dụng sai được dự báo trước bởi nhà sản xuất. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các thiết bị được chế tạo trước ngày tiêu chuẩn được công bố.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Tiêu chuẩn viện dẫn các tài liệu kỹ thuật cốt lõi để đảm bảo tính đồng bộ trong áp dụng pháp luật và kỹ thuật, bao gồm:

• Các phần liên quan của bộ tiêu chuẩn TCVN 12091 (EN 16228), đặc biệt là Phần 1 về các yêu cầu an toàn chung cho thiết bị khoan và gia cố nền móng.
• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về an toàn máy, hệ thống truyền động thủy lực, khí nén và các quy chuẩn kỹ thuật về an toàn điện.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Để đảm bảo việc hiểu và áp dụng thống nhất, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn xác cho các khái niệm chuyên ngành:

• Thiết bị bổ sung có thể hoán đổi được: Là thiết bị có thể được lắp ráp vào thiết bị khoan hoặc gia cố nền móng bởi chính người vận hành nhằm thay đổi chức năng hoặc mang lại một chức năng mới, miễn là thiết bị đó không phải là một công cụ đơn thuần.
• Máy cơ sở: Thiết bị chính cung cấp nguồn động lực hoặc bệ đỡ để lắp đặt thiết bị bổ sung.
• Các thuật ngữ liên quan đến cơ cấu liên kết, hệ thống điều khiển tích hợp và các bộ phận an toàn đi kèm.

4. Yêu cầu an toàn và các biện pháp bảo vệ (Điều 4)

Đây là nội dung kỹ thuật quan trọng nhất trong các điều khoản đầu, quy định chi tiết các biện pháp nhằm loại bỏ hoặc giảm thiểu rủi ro:

• Tính tương thích và kết nối an toàn: Thiết bị bổ sung phải được thiết kế sao cho khi lắp đặt vào máy cơ sở, hệ thống liên kết cơ học phải đảm bảo độ chắc chắn tuyệt đối, ngăn ngừa hoàn toàn nguy cơ tự tháo hoặc rơi trong quá trình vận hành. Các đầu nối thủy lực, khí nén và điện phải có cơ cấu chống lắp lẫn và rò rỉ.
• Độ bền cơ học và tính ổn định: Nhà sản xuất phải tính toán và thử nghiệm khả năng chịu tải, ứng suất và độ mỏi của thiết bị bổ sung dưới tác động của các lực động học phát sinh trong quá trình khoan hoặc gia cố nền móng.
• Hệ thống điều khiển tích hợp: Hệ thống điều khiển của thiết bị bổ sung phải tương thích hoàn toàn với hệ thống điều khiển của máy cơ sở. Các chức năng dừng khẩn cấp phải được liên động để đảm bảo khi kích hoạt nút dừng trên máy cơ sở hoặc trên thiết bị bổ sung thì toàn bộ hệ thống sẽ dừng hoạt động ngay lập tức.
• Biện pháp bảo vệ chống các mối nguy cơ học: Phải trang bị các tấm chắn bảo vệ, rào chắn hoặc các thiết bị cảm biến an toàn tại các khu vực có nguy cơ kẹp, cắt hoặc cuốn người vận hành vào các bộ phận chuyển động của thiết bị bổ sung.
• Tài liệu hướng dẫn và cảnh báo: Nhà sản xuất bắt buộc phải cung cấp hướng dẫn chi tiết về quy trình lắp đặt, tháo dỡ, vận hành an toàn và bảo dưỡng định kỳ, cùng với các nhãn cảnh báo nguy hiểm trực quan gắn trực tiếp trên thiết bị.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12091-7:2018 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành. Các tổ chức, cá nhân liên quan cần chủ động cập nhật và áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật này để đảm bảo an toàn lao động tối đa trong thi công công trình xây dựng.