Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7383-2:2004 (ISO 12100-2 : 2003) về An toàn máy - Khái niệm cơ bản, nguyên tắc chung cho thiết kế - Phần 2: Nguyên tắc kỹ thuật là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các nguyên tắc cốt lõi nhằm đảm bảo an toàn trong thiết kế và chế tạo máy móc. Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung quy định kỹ thuật liên quan đến phần cứng và phần mềm của hệ thống an toàn máy được trích xuất từ văn bản:
- Quy định về lựa chọn và lắp đặt phần cứng hệ thống an toàn
Phần cứng của hệ thống máy móc đóng vai trò quyết định trong việc thực thi các chức năng an toàn vật lý. Tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu nghiêm ngặt đối với việc thiết kế và lắp đặt cấu phần này:
- Các thành phần phần cứng bao gồm cảm biến, cơ cấu dẫn động, cơ cấu tác động và các bộ giải logic phải được lựa chọn hoặc thiết kế một cách kỹ lưỡng.
- Quá trình lắp đặt phần cứng phải đảm bảo đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về chức năng và đặc tính vận hành của các chức năng an toàn cụ thể mà hệ thống phải thực hiện.
- Việc thiết kế phần cứng phải hướng tới việc tối thiểu hóa rủi ro hỏng hóc và đảm bảo tính tin cậy cao trong suốt quá trình vận hành của máy.
- Yêu cầu kỹ thuật đối với phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng
Bên cạnh phần cứng, phần mềm điều khiển cũng là yếu tố then chốt cấu thành nên sự an toàn của máy móc hiện đại. Tiêu chuẩn quy định cụ thể:
- Phần mềm vận hành bên trong (phần mềm hệ thống) và phần mềm ứng dụng phải được thiết kế tối ưu để thỏa mãn hoàn toàn các nhiệm vụ thực thi đối với các chức năng an toàn.
- Quá trình thiết kế phần mềm cần tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan, đặc biệt là tiêu chuẩn IEC 61508-3 nhằm kiểm soát chất lượng và độ an toàn của phần mềm hệ thống.
- Quy định về tính bảo mật và hạn chế lập trình lại của phần mềm ứng dụng
Để ngăn ngừa các can thiệp ngoài ý muốn có thể gây mất an toàn cho hệ thống máy móc, tiêu chuẩn đưa ra giải pháp kiểm soát phần mềm ứng dụng:
- Phần mềm ứng dụng phải được thiết kế sao cho người sử dụng không cần và không thể tự ý lập trình lại trong quá trình vận hành thông thường.
- Giải pháp kỹ thuật được khuyến nghị là sử dụng phần mềm được tích hợp sẵn vào các bộ nhớ không cho phép lập trình lại, ví dụ như các bộ vi điều chỉnh hoặc các mạch tổ hợp chuyên dụng (mạch tổ hợp ứng dụng). Điều này giúp duy trì tính toàn vẹn và ổn định của các chức năng an toàn đã được thiết lập sẵn từ nhà sản xuất.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
AN TOÀN MÁY - KHÁI NIỆM CƠ BẢN, NGUYÊN TẮC CHUNG CHO THIẾT KẾ - PHẦN 2: NGUYÊN TẮC KỸ THUẬT
Safety of machinery - Basic concepts, general principles for design - Part 2: Technical principles
Lời nói đầu
TCVN 7383-2 : 2004 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn ISO 12100-2:2003.
TCVN 7383-2 : 2004 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/SC 1 Những vấn đề chung về cơ khí biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường và Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.
Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2008 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại Khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
AN TOÀN MÁY - KHÁI NIỆM CƠ BẢN, NGUYÊN TẮC CHUNG CHO THIẾT KẾ - PHẦN 2: NGUYÊN TẮC KỸ THUẬT
Safety of machinery - Basic concepts, general principles for design - Part 2: Technical principles
Tiêu chuẩn này quy định các nguyên tắc kỹ thuật giúp cho người thiết kế đạt được an toàn trong thiết kế máy.
Tiêu chuẩn này được sử dụng cùng với TCVN 7383-1:2004 khi tìm giải pháp cho một vấn đề riêng. Hai tiêu chuẩn này có thể được sử dụng độc lập đối với các tài liệu khác hoặc là cơ sở cho việc chuẩn bị các tiêu chuẩn loại A, hoặc loại B hoặc loại C khác.
Tiêu chuẩn này không làm tổn hại đến các vật nuôi trong nhà, của cải hoặc môi trường.
TCVN 7383-1:2004 (ISO 12100-1 : 2003), An toàn máy - Khái niệm cơ bản, nguyên tắc chung cho thiết kế - Phần 1: Thuật ngữ cơ bản, phương pháp luận.
IEC 60204-1 : 1998, Safety of machinery - Electrical equipment machines - Part 1: General requirements (An toàn máy - Thiết bị máy điện - Phần 1: Yêu cầu chung).
Tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa được giới thiệu trong TCVN 7383-1:2004.
4. Biện pháp thiết kế an toàn vốn có
4.1. Yêu cầu chung
Biện pháp thiết kế an toàn vốn có là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quá trình giảm rủi ro vì các biện pháp bảo vệ gắn liền với các đặc tính của máy có khả năng giữ được hiệu quả bảo vệ an toàn trong khi kinh nghiệm cho thấy rằng ngay cả việc bảo vệ bằng thiết bị bảo vệ được thiết kế tốt cũng có thể bị hư hỏng hoặc bị vi phạm và thông tin cho sử dụng cũng có thể không được tuân theo.
Biện pháp thiết kế an toàn vốn có tránh được các mối nguy hiểm hoặc giảm rủi ro bằng việc lựa chọn thích hợp các đặc trưng kết cấu của máy và/hoặc sự tác động giữa con người và máy.
CHÚ THÍCH: Điều 5 giới thiệu sự bảo vệ bằng che chắn và các biện pháp bảo vệ bổ sung để đạt được mục tiêu giảm rủi ro khi biện pháp thiết kế an toàn vốn có là không đủ [xem phương pháp 3 bước trong TCVN 7383-1:2004 điều 5].
4.2. Xem xét các yếu tố hình học và các khía cạnh vật lý
4.2.1. Các yếu tố hình học
Các yếu tố hình học có thể là, ví dụ:
- thiết kế hình dạng của máy để tăng tối đa tầm nhìn trực tiếp các khu vực làm việc và các vùng nguy hiểm từ vị trí điều khiển, ví dụ, giảm các điểm mù và lựa chọn, định vị các phương tiện nhìn gián tiếp khi cần thiết (ví dụ như gương) để tính đến đặc tính thị giác của con người, đặc biệt là khi vận hành an toàn yêu cầu người vận hành phải thực hiện việc điều khiển trực tiếp thường xuyên, ví dụ:
- khu vực dịch chuyển và làm việc của các máy di động;
- vùng chuyển động của tải được nâng hạ ho
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- 2Nghị định 127/2007/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật
- 3Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5699-1:2004 (IEC 60335-1 : 2001) về thiết bị điện gia dụng và thiết bị điện tương tự - an toàn - phần 1 - yêu cầu chung do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6719:2000 (ISO 13850 : 1996) về an toàn máy - dừng khẩn cấp - nguyên tắc thiết kế do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 5Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6720:2000 (ISO 13852 : 1996) về an toàn máy - khoảng cách an toàn để ngăn chặn tay con người không vươn tới vùng nguy hiểm do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 6Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6722-1:2000 (ISO 14123 – 1 : 1998) về an toàn máy - giảm sự ảnh hưởng đối với sức khoẻ do các chất nguy hiểm phát sinh từ máy - phần 1 - nguyên tắc và quy định đối với nhà sản xuất do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 7Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6721:2000 (ISO 13854 : 1996) về an toàn máy - Khe hở nhỏ nhất để tránh kẹp dập các bộ phận cơ thể người do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7014:2002 (ISO 13853:1998) về An toàn máy - Khoảng cách an toàn để ngăn không cho chân người chạm tới vùng nguy hiểm
- 9Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7302-1:2007 (ISO 15534-1 : 2000) về Thiết kế Ecgônômi đối với an toàn máy - Phần 1: Nguyên tắc xác định các kích thước yêu cầu đối với khoảng hở để toàn thân người tiếp cận vào trong máy
- 10Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7300:2003 (ISO 14118 : 2000) về An toàn máy - Ngăn chặn khởi động bất ngờ
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7383-2:2004 (ISO 12100-2 : 2003) về An toàn máy - Khái niệm cơ bản, nguyên tắc chung cho thiết kế - Phần 2: Nguyên tắc kỹ thuật
- Số hiệu: TCVN7383-2:2004
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2004
- Nơi ban hành: Bộ Khoa học và Công nghệ
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 15/09/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
