Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12091-5:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn châu Âu EN 16228-5:2014) về Thiết bị khoan và gia cố nền móng - An toàn - Phần 5: Thiết bị thi công tường trong đất được ban hành năm 2018. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật an toàn cốt lõi nhằm bảo vệ con người và tài sản khỏi các mối nguy hiểm phát sinh trong quá trình vận hành, bảo dưỡng và thi công các công trình ngầm sử dụng thiết bị tường trong đất.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, cung cấp, vận hành và kiểm định các loại thiết bị thi công tường trong đất tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn tập trung vào các thiết bị được thiết kế để tạo ra các rãnh, tường hào trong lòng đất bằng phương pháp đào hoặc khoan (như gầu ngoạm cơ khí, gầu ngoạm thủy lực, máy cắt tường trong đất) phục vụ cho việc đổ bê tông hoặc lắp đặt các cấu kiện định hình.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng chi tiết (Điều 1)

• Xác định các yêu cầu an toàn kỹ thuật đối với thiết bị thi công tường trong đất khi được vận hành đúng mục đích thiết kế cũng như trong các điều kiện sử dụng sai biệt có thể dự báo trước của nhà sản xuất.
• Giới hạn phạm vi áp dụng đối với các thiết bị được lắp đặt trên bệ đỡ máy cơ sở (máy xúc, máy kéo hoặc bệ chuyên dụng) và các thiết bị phụ trợ đi kèm trực tiếp phục vụ quá trình đào, cắt đất tạo tường hào.
• Loại trừ một số mối nguy hiểm đặc biệt phát sinh từ môi trường làm việc đặc thù (như môi trường dễ cháy nổ, làm việc dưới nước sâu hoặc các điều kiện địa chất cực kỳ bất ổn) vốn yêu cầu các biện pháp an toàn bổ sung ngoài phạm vi tiêu chuẩn này.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Thiết lập hệ thống các tiêu chuẩn viện dẫn bắt buộc để áp dụng đồng bộ, bao gồm các tiêu chuẩn chung về an toàn máy (như TCVN 7383 / ISO 12100) và các phần liên quan khác trong bộ tiêu chuẩn TCVN 12091 (đặc biệt là Phần 1 về các yêu cầu an toàn chung cho thiết bị khoan và gia cố nền móng).
• Đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật về hệ thống thủy lực, hệ thống điện, cơ cấu nâng hạ và cabin điều khiển phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chuyên ngành tương ứng được viện dẫn.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Định nghĩa chuẩn hóa về "Thiết bị thi công tường trong đất" (Diaphragm walling equipment) là tổ hợp máy móc dùng để đào các hố đào sâu, hẹp trong đất phục vụ xây dựng tường chắn hoặc tường vây chống thấm.
• Làm rõ khái niệm "Gầu ngoạm tường trong đất" (Diaphragm wall grab) bao gồm cả loại vận hành bằng cáp treo cơ khí và loại vận hành bằng hệ thống xi lanh thủy lực.
• Định nghĩa "Máy cắt tường trong đất" (Trench cutter) là thiết bị sử dụng các bánh cắt quay để phá hủy đất đá và hệ thống bơm hút để vận chuyển mùn khoan lên mặt đất.

4. Danh sách các mối nguy hiểm đáng kể (Điều 4)

• Nhận diện toàn diện các mối nguy hiểm vật lý, cơ học có thể xảy ra trong suốt vòng đời của thiết bị, bao gồm các nguy cơ do mất ổn định dẫn đến lật máy, sạt lở thành hố đào, hoặc đứt cáp nâng hạ gầu ngoạm.
• Cảnh báo các mối nguy hiểm từ hệ thống năng lượng như rò rỉ dầu thủy lực áp suất cao gây cháy nổ hoặc tổn thương trực tiếp cho người vận hành, và các nguy cơ về điện giật từ hệ thống nguồn cấp.
• Đánh giá các mối nguy hiểm do môi trường làm việc như tiếng ồn vượt ngưỡng cho phép, độ rung động cao ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động, và khí thải từ động cơ đốt trong của máy cơ sở trong không gian hạn chế.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12091-5:2018 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố ban hành. Các đơn vị chế tạo và nhà thầu thi công có trách nhiệm cập nhật các biện pháp kỹ thuật an toàn theo tiêu chuẩn này để đảm bảo an toàn lao động và chất lượng công trình.