Sự kiện đội tuyển U23 Việt Nam giành ngôi Á quân tại Giải vô địch bóng đá nam U23 Châu Á vào tháng 01/2018 đã tạo nên một cơn địa chấn về tinh thần dân tộc. Tuy nhiên, niềm vui đón những "người hùng Thường Châu" trở về đã phần nào bị gợn đục bởi sự cố dàn người mẫu mặc bikini trình diễn ngay trên chuyên cơ chở đội tuyển. Hình ảnh này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ dư luận vì cho rằng đây là hành động phản cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục và làm giảm đi sự trang trọng của buổi lễ đón đoàn.

Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch vào cuộc quyết liệt

Ngay sau khi những hình ảnh phản cảm được đăng tải, ngày 29/01/2018, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức phát đi Công văn số 338/BVHTTDL-VP yêu cầu các đơn vị liên quan xác minh và làm rõ sự việc. Theo đó, Thanh tra Bộ và Cục Nghệ thuật biểu diễn được giao nhiệm vụ phối hợp để làm rõ mức độ vi phạm của hãng hàng không và dàn người mẫu tham gia trình diễn.

Đại diện Cục Hàng không Việt Nam cũng khẳng định sẽ xem xét các khía cạnh về an toàn bay và các quy định liên quan để có hình thức xử lý nghiêm minh. Sự việc không chỉ dừng lại ở một tiết mục giải trí đơn thuần mà đã chạm đến những giá trị văn hóa và truyền thống của người Việt, đặc biệt là trong một sự kiện mang tính biểu tượng quốc gia.

Phân tích căn cứ pháp lý về hành vi trình diễn phản cảm

Dưới góc độ pháp lý, hành vi trình diễn trang phục không phù hợp với thuần phong mỹ tục tại thời điểm năm 2018 được điều chỉnh bởi các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa. Cụ thể, Nghị định 158/2013/NĐ-CP, sau đó được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 28/2017/NĐ-CP, đã quy định rất rõ về vấn đề này.

Tại khoản 3 Điều 13 Nghị định 158/2013/NĐ-CP quy định về mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang như sau:

"Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang không đúng nội dung ghi trong giấy phép;
b) Sử dụng bản ghi âm để thay cho giọng hát thật của người biểu diễn hoặc thay cho âm thanh thật của nhạc cụ độc diễn;
c) Sử dụng trang phục hoặc hóa trang không phù hợp với mục đích, nội dung biểu diễn, trình diễn và thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa Việt Nam;
d) Biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang sau 12 giờ đêm đến 8 giờ sáng mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép."

Như vậy, nếu cơ quan chức năng xác định việc dàn người mẫu mặc bikini trình diễn trên máy bay là hành vi trình diễn thời trang không phù hợp với thuần phong mỹ tục, hãng hàng không có thể phải đối mặt với mức phạt tiền lên đến 10 triệu đồng cho mỗi hành vi vi phạm. Ngoài ra, tùy vào tính chất và mức độ ảnh hưởng, các đơn vị tổ chức còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung hoặc biện pháp khắc phục hậu quả khác.

Bài học về văn hóa doanh nghiệp và hình ảnh quốc gia

Dù đại diện hãng hàng không đã lên tiếng xin lỗi và cho rằng đây là tiết mục "ngẫu hứng" của nhóm diễn viên, nhưng dư luận vẫn khó chấp nhận sự giải thích này. Việc sử dụng hình ảnh gợi cảm để quảng bá trong một sự kiện tôn vinh tinh thần thể thao và niềm tự hào dân tộc được xem là một bước đi sai lầm về mặt truyền thông và thiếu nhạy cảm về mặt văn hóa.

Sự việc này là bài học đắt giá cho các doanh nghiệp trong việc lựa chọn hình thức quảng bá thương hiệu. Pháp luật Việt Nam luôn đề cao việc giữ gìn bản sắc và truyền thống văn hóa, do đó mọi hoạt động biểu diễn, trình diễn dù ở bất cứ đâu cũng cần phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thuần phong mỹ tục.

Hệ thống pháp luật sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất và quyết định xử lý cuối cùng từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch liên quan đến vụ việc này.