Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT quy định về Quy chế xét công nhận tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS). Văn bản này thay thế cho Quyết định 11/2006/QĐ-BGD&ĐT cũ, mang đến những bước ngoặt lớn trong việc đánh giá và công nhận kết quả học tập của học sinh cuối cấp.

1. Cơ hội "sửa sai": Học sinh lớp 9 được xét tốt nghiệp tới 2 lần/năm

Một trong những điểm nhân văn nhất của quy chế mới chính là việc gia tăng số lần xét tốt nghiệp. Theo quy định tại Điều 3 Quy chế mới, đối với học sinh học hết lớp 9, việc xét công nhận tốt nghiệp được thực hiện tối đa 02 lần trong một năm.

• Lần thứ nhất: Được thực hiện ngay sau khi kết thúc năm học.
• Lần thứ hai: Được thực hiện trước khi khai giảng năm học mới.

Sự thay đổi này giúp những học sinh chưa đủ điều kiện ở lần xét thứ nhất có thêm thời gian để rèn luyện, học tập bổ sung và hoàn thành chương trình ngay trong năm đó, thay vì phải chờ đợi cả một năm học như trước đây.

2. "Cởi trói" điều kiện nghỉ học: Nghỉ quá 45 buổi vẫn có cơ hội tốt nghiệp

Trước đây, theo quy định cũ, học sinh nghỉ học quá 45 buổi trong năm học lớp 9 sẽ mặc nhiên không được dự xét tốt nghiệp. Tuy nhiên, Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT đã bãi bỏ rào cản cứng nhắc này.

Thay vào đó, Điều 14 của Quy chế quy định trách nhiệm của cơ sở giáo dục trong việc tổ chức cho học sinh học lại, rèn luyện trong kỳ nghỉ hè để hoàn thành chương trình. Điều này mở ra cánh cửa cho những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt hoặc lý do sức khỏe phải nghỉ học dài ngày vẫn có thể tốt nghiệp nếu nỗ lực bù đắp kiến thức.

3. Bằng tốt nghiệp THCS chính thức không còn ghi xếp loại Giỏi, Khá

Đây là thay đổi gây chú ý nhất đối với phụ huynh và học sinh. Nếu như trước đây, bằng tốt nghiệp THCS được xếp thành 3 loại: Giỏi, Khá, Trung bình thì nay quy định này đã bị bãi bỏ. Trên bằng tốt nghiệp THCS từ năm học 2024-2025 sẽ chỉ ghi nhận việc học sinh đã hoàn thành chương trình và được công nhận tốt nghiệp, không còn phân biệt thứ hạng học lực.

Sự thay đổi này nhằm giảm áp lực thành tích, hướng tới việc đánh giá học sinh một cách toàn diện và thực chất hơn theo tinh thần của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

4. Hồ sơ xét tốt nghiệp: Tối giản hóa thủ tục hành chính

Quy chế mới cũng đơn giản hóa tối đa hồ sơ dự xét để tạo thuận lợi cho người dân. Đối với học sinh đang theo học lớp 9 tại trường, hồ sơ duy nhất cần thiết là Học bạ. Các loại giấy tờ rườm rà như giấy khai sinh bản sao, giấy xác nhận đạo đức... đã được tích hợp hoặc lược bỏ nhờ việc ứng dụng dữ liệu dân cư và học bạ điện tử.

5. Điều kiện công nhận tốt nghiệp THCS mới nhất

Theo quy định tại Điều 4, học sinh được công nhận tốt nghiệp khi đáp ứng đủ các tiêu chí sau:

1. Không quá 21 tuổi (đối với học sinh học chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở) hoặc từ 15 tuổi trở lên (đối với học viên học chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở).
2. Đã hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở hoặc chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở.
3. Có đầy đủ hồ sơ theo quy định.

Việc nắm vững những điểm mới này sẽ giúp các em học sinh lớp 9 và phụ huynh chủ động hơn trong lộ trình học tập và chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 sắp tới.