Lao động không ký hợp đồng bị trừ 10% thuế: Đúng hay sai?

Trong nền kinh tế hiện đại, hình thức làm việc tự do (freelance) hoặc cộng tác ngắn hạn ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, nhiều người lao động ngỡ ngàng khi nhận tiền công bị hụt đi 10% so với thỏa thuận ban đầu. Đây không phải là sai sót của kế toán mà là quy định về khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại nguồn.

Căn cứ pháp lý về việc khấu trừ thuế

Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 03 tháng đều thuộc diện chịu thuế.

Cụ thể, tại điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC hướng dẫn như sau:

"Các tổ chức, cá nhân trả tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động... hoặc ký hợp đồng lao động dưới ba (03) tháng có tổng mức trả thu nhập từ hai triệu (2.000.000) đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế theo mức 10% trên thu nhập trước khi trả cho cá nhân."

Làm sao để không bị trừ 10% thuế TNCN?

Pháp luật cũng mở ra một "cánh cửa" cho những người có thu nhập thấp. Nếu bạn ước tính tổng thu nhập chịu thuế của mình trong cả năm (sau khi trừ gia cảnh) chưa đến mức phải nộp thuế, bạn có quyền làm Bản cam kết gửi cho đơn vị chi trả thu nhập.

Điều kiện để làm bản cam kết:

• Chỉ có duy nhất thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%.
• Đã đăng ký thuế và có mã số thuế tại thời điểm làm cam kết.
• Ước tính tổng thu nhập cả năm chưa đến mức phải nộp thuế (Hiện nay mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân là 11 triệu đồng/tháng, tương đương 132 triệu đồng/năm theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14).

Trách nhiệm của các bên liên quan

Dựa trên bản cam kết của người lao động, công ty sẽ tạm thời chưa khấu trừ thuế 10%. Tuy nhiên, người lao động phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính trung thực của bản cam kết. Nếu cơ quan thuế phát hiện gian lận, cá nhân sẽ bị xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế 2019.

Kết thúc năm tính thuế, tổ chức trả thu nhập vẫn phải tổng hợp danh sách những cá nhân chưa đến mức khấu trừ thuế để nộp cho cơ quan thuế theo đúng quy định.

Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.