Bước ngoặt mới trong quản lý môi trường và khoáng sản

Trong nỗ lực cải cách thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án hạ tầng trọng điểm, Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 đã mang đến một thay đổi mang tính đột phá. Cụ thể, quy định về các đối tượng được miễn giấy phép môi trường đã được mở rộng, hứa hẹn sẽ đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình quan trọng quốc gia.

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 109 Luật Địa chất và Khoáng sản 2024, cơ quan lập pháp đã sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 39 Luật Bảo vệ môi trường 2020. Quy định mới này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/01/2025.

Danh sách các đối tượng được 'đặc cách' miễn giấy phép môi trường

Nếu như trước đây, phạm vi miễn trừ còn khá hẹp, thì từ đầu năm 2025, các đối tượng sau đây sẽ không còn phải thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép môi trường phức tạp:

• Dự án đầu tư công khẩn cấp: Các dự án được thực hiện trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công nhằm kịp thời giải quyết các vấn đề cấp bách của xã hội.
• Dự án khai thác khoáng sản nhóm IV: Đây là điểm mới đáng chú ý nhất. Các phương án khai thác khoáng sản nhóm IV phục vụ dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công khẩn cấp hoặc các công trình thuộc chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được miễn giấy phép môi trường.
• Ứng phó thiên tai: Các hoạt động huy động khẩn cấp để kịp thời ứng phó với thiên tai hoặc thi công các công trình phòng, chống thiên tai cũng nằm trong danh sách được miễn trừ này.

Tác động thực tiễn và lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc điều chỉnh này không chỉ là một bước đi nhằm giảm bớt gánh nặng thủ tục mà còn thể hiện sự linh hoạt của pháp luật trước các tình huống thực tế. Hãy tưởng tượng một dự án cao tốc trọng điểm đang cần gấp vật liệu san lấp từ một mỏ khoáng sản nhóm IV gần đó. Thay vì phải chờ đợi hàng tháng trời để hoàn tất thủ tục môi trường, quy định mới cho phép triển khai ngay để đảm bảo tiến độ công trình.

"Đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 39 Luật Bảo vệ môi trường 2020 được miễn giấy phép môi trường khi thuộc trường hợp dự án đầu tư công khẩn cấp... hoặc phương án khai thác khoáng sản nhóm IV phục vụ các dự án quan trọng quốc gia..."

Tuy nhiên, các đơn vị thi công và chủ đầu tư cần lưu ý rằng, việc miễn giấy phép môi trường không đồng nghĩa với việc được phép gây ô nhiễm. Các biện pháp bảo vệ môi trường vẫn phải được thực hiện nghiêm túc theo các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành để tránh những rủi ro pháp lý về sau.

Để hiểu rõ hơn về cách phân loại khoáng sản, quý độc giả có thể tham khảo toàn văn Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan.