Hoạt động mua sắm trên các nền tảng thương mại điện tử tại Việt Nam đang có bước chuyển mình mạnh mẽ về hành lang pháp lý nhằm tăng cường tính minh bạch và bảo vệ tối đa quyền lợi người tiêu dùng. Theo quy định mới nhất tại Nghị định 248/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thương mại điện tử, các nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến bắt buộc phải công khai minh bạch toàn bộ thông tin liên quan đến dịch vụ vận chuyển và giao nhận hàng hóa.

Sự minh bạch này không chỉ giúp người tiêu dùng chủ động trong quyết định mua sắm mà còn hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh liên quan đến phí ẩn, thời gian giao hàng không rõ ràng hoặc chính sách kiểm hàng mập mờ.

1. 05 nội dung bắt buộc phải có trong chính sách giao hàng trực tuyến

Căn cứ theo quy định tại Điều 13 Nghị định 248/2026/NĐ-CP, mọi nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến và diễn ra hoạt động giao dịch mua bán hàng hóa đều có nghĩa vụ công khai chính sách về giao hàng. Chính sách này không được dừng lại ở những tuyên bố chung chung mà bắt buộc phải chứa tối thiểu 05 nhóm thông tin cốt lõi sau:

• Các phương thức giao hàng và đối tác vận chuyển: Chi tiết các phương thức giao nhận (giao hàng hỏa tốc, giao tiết kiệm, giao chuẩn...) cùng danh sách các doanh nghiệp, tổ chức cung cấp dịch vụ logistics tham gia giao hàng;
• Thời hạn giao hàng dự kiến: Khung thời gian ước tính cụ thể cho từng khu vực địa lý hoặc từng phương thức vận chuyển để người mua chủ động sắp xếp thời gian nhận hàng;
• Các giới hạn địa lý vận chuyển (nếu có): Công bố rõ ràng những vùng, miền, khu vực đảo, hải đảo hoặc địa bàn không hỗ trợ giao hàng hoặc có điều kiện giao nhận đặc biệt;
• Trách nhiệm cung cấp thông tin đơn hàng: Quy định chi tiết trách nhiệm của đơn vị logistics trong việc cập nhật trạng thái đơn hàng hành trình (tracking) trong suốt quá trình vận chuyển;
• Chính sách kiểm hàng cụ thể: Nêu rõ người mua có được phép đồng kiểm (mở thùng kiểm tra hàng hóa trước khi thanh toán/ký nhận) hay không, cùng các điều kiện kiểm hàng kèm theo.

2. Vị trí công khai chính sách giao hàng trên giao diện nền tảng

Không chỉ quy định về mặt nội dung, pháp luật còn siết chặt cách thức và vị trí hiển thị chính sách giao hàng để đảm bảo người mua dễ dàng tiếp cận trước khi thực hiện giao dịch. Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 17 Nghị định 248/2026/NĐ-CP, chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm:

Chủ quản sàn phải công bố đầy đủ, chính xác, rõ ràng các nội dung chính sách hoặc phải bố trí đường liên kết (link) xem chi tiết tại vị trí nổi bật trên màn hình chính của nền tảng, có dấu hiệu nhận biết phân biệt rõ ràng với các mục thông tin khác.

Quy định này loại bỏ hoàn toàn tình trạng các ứng dụng mua sắm cố tình giấu chính sách giao hàng vào các thư mục sâu, khó tìm, làm ảnh hưởng đến quyền được thông tin của khách hàng.

3. Quy định về hiển thị giá vận chuyển và các giới hạn cung cấp dịch vụ

Bên cạnh chính sách giao hàng tổng quát, vấn đề cước phí vận chuyển và các điều kiện hạn chế cung cấp hàng hóa cũng được điều chỉnh chặt chẽ nhằm tránh bẫy cước phí phát sinh ngoài dự kiến.

3.1. Minh bạch cước phí giao hàng

Tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 248/2026/NĐ-CP quy định rõ ràng rằng giá hàng hóa, dịch vụ niêm yết trên nền tảng phải thể hiện rõ đã bao gồm hay chưa bao gồm chi phí vận chuyển, thuế và các khoản phụ phí phát sinh khác. Điều này giúp khách hàng nắm chính xác tổng giá trị đơn hàng thực tế phải thanh toán trước khi bấm nút xác nhận mua.

3.2. Công khai các điều kiện và giới hạn giao nhận hàng hóa

Trường hợp nền tảng áp dụng các hạn chế trong quá trình cung cấp dịch vụ, căn cứ theo khoản 1 và khoản 2 Điều 9 Nghị định 248/2026/NĐ-CP, chủ quản sàn phải công khai ít nhất các thông tin:

• Giới hạn thời gian: Khung giờ, ngày trong tuần hoặc mùa cao điểm bị hạn chế giao nhận;
• Phạm vi địa lý: Danh sách địa phương, khu vực bị hạn chế giao nhận;
• Đối tượng khách hàng: Yêu cầu về độ tuổi hoặc điều kiện cư trú đặc thù để được mua hàng;
• Hạn mức số lượng: Số lượng hàng hóa tối đa hoặc tối thiểu được đặt trên mỗi đơn hàng;
• Tính khả dụng của dịch vụ: Các trường hợp tạm dừng dịch vụ do sự cố kỹ thuật, bảo trì hệ thống hoặc trường hợp bất khả kháng.

4. Quyền lựa chọn đơn vị vận chuyển của người mua hàng

Một trong những điểm mới đáng chú ý là sự ghi nhận rõ ràng quyền chủ động của người tiêu dùng. Theo điểm b khoản 3 Điều 6 Nghị định 248/2026/NĐ-CP, người mua có quyền tự do lựa chọn hàng hóa, dịch vụ, phương thức thanh toán và phương thức giao hàng.

Đặc biệt, đối với các sàn giao dịch thương mại điện tử quy mô lớn hoặc các mạng xã hội có tính năng livestream bán hàng trực tuyến, điểm d khoản 3 Điều 18 và khoản 4 Điều 19 Nghị định 248/2026/NĐ-CP quy định chủ quản nền tảng phải hiển thị đầy đủ tên đăng ký doanh nghiệp/tên thương mại của các đối tác logistics và cho phép người mua được quyền chọn đơn vị vận chuyển phù hợp theo nhu cầu cá nhân.

5. Lộ trình thi hành và quy định chuyển tiếp

Về thời hiệu, khoản 1 Điều 52 Nghị định 248/2026/NĐ-CP xác định thời điểm có hiệu lực thi hành là từ ngày 01/07/2026. Riêng với quy định xác thực danh tính người bán và cá nhân livestream bán hàng sẽ áp dụng bắt buộc từ ngày 01/01/2027 theo khoản 2 Điều 52.

Đối với các nền tảng thương mại điện tử đã đăng ký hoạt động trước mốc 01/07/2026, Điều 53 của Nghị định cho phép thời gian chuyển tiếp đến hết ngày 30/06/2027 để hoàn thiện điều chỉnh hệ thống giao diện và công khai chính sách theo quy định mới.