Trong nỗ lực hiện đại hóa hạ tầng đô thị và tăng cường năng lực ứng phó với các sự cố khẩn cấp tại các khu vực ngõ nhỏ, phố hẹp, Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt về việc nghiên cứu loại hình phương tiện mới. Cụ thể, theo Công văn 3457/VPCP-CN, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng Đề án thí điểm sản xuất và lưu hành xe điện 3 bánh chuyên dùng.

Căn cứ pháp lý và sự cần thiết của Đề án thí điểm

Việc xây dựng Đề án này được thực hiện dựa trên đề xuất của Bộ Công an và ý kiến đóng góp từ nhiều bộ ngành như Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường, cùng UBND TP. Hà Nội. Theo quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025, các chính sách thí điểm cần được xây dựng chặt chẽ, có đánh giá tác động đa chiều trước khi ban hành Nghị quyết của Chính phủ.

Đặc biệt, trong bối cảnh Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 sắp có hiệu lực, việc xác định danh mục phương tiện giao thông cơ giới đường bộ và phương tiện chuyên dùng là vô cùng quan trọng. Xe điện 3 bánh thí điểm lần này không chỉ đơn thuần là phương tiện di chuyển mà còn tích hợp các công năng chuyên biệt:

• Thu gom rác thải: Đáp ứng các tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, giúp tiếp cận các khu dân cư có hạ tầng giao thông hạn chế.
• Hỗ trợ PCCC: Trang bị các thiết bị chữa cháy cơ bản để xử lý kịp thời các đám cháy nhỏ trong ngõ sâu, nơi xe chữa cháy lớn không thể tiếp cận, tuân thủ tinh thần của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024.

Yêu cầu trọng tâm trong quá trình xây dựng Đề án

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an cần làm rõ các yếu tố kỹ thuật và phạm vi hoạt động của loại phương tiện này. Cụ thể:

"Trong quá trình xây dựng Đề án, cần làm rõ loại phương tiện thuộc nhóm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, phương tiện chuyên dùng hay loại xe khác; xác định mục đích thí điểm là thí điểm sản xuất xe, thí điểm hoạt động hoặc lưu hành xe; đồng thời xác định phạm vi thí điểm và nguồn lực thực hiện theo hướng ưu tiên xã hội hóa."

Việc ưu tiên xã hội hóa, hạn chế sử dụng ngân sách nhà nước là một điểm mới, khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia nghiên cứu, sản xuất các dòng xe điện thân thiện với môi trường. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí mà còn thúc đẩy ngành công nghiệp xe điện tại Việt Nam phát triển bền vững.

Thời hạn báo cáo và triển khai thực tế

Theo chỉ đạo, Bộ Công an có trách nhiệm hoàn thiện nội dung Đề án và dự thảo Nghị quyết để báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 31/5/2026. Đây là mốc thời gian quan trọng để các cơ quan chức năng hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết, tạo tiền đề cho việc triển khai thí điểm tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Việc đưa xe điện 3 bánh vào hoạt động chuyên dùng được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán "điểm mù" trong công tác vệ sinh môi trường và phòng cháy chữa cháy tại các khu vực đô thị cũ, góp phần xây dựng hình ảnh đô thị văn minh, an toàn và hiện đại hơn trong tương lai.