Ngày 08/02/2018, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đã ký ban hành Nghị quyết 485/NQ-UBTVQH14 về giám sát việc ban hành Nghị quyết và hoạt động của Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp tỉnh. Đây là động thái quyết liệt nhằm chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế trong hoạt động của cơ quan dân cử địa phương từ đầu nhiệm kỳ 2016 - 2021 đến nay.

Chấm dứt tình trạng tiếp xúc cử tri 'cho có'

Một trong những nội dung trọng tâm được Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh tại Nghị quyết này chính là yêu cầu đổi mới căn bản hoạt động tiếp xúc cử tri. Trong thời gian qua, thực tế tại nhiều địa phương cho thấy hoạt động này đôi khi còn mang tính hình thức, chưa thực sự trở thành cầu nối vững chắc giữa chính quyền và nhân dân.

Theo đó, HĐND các cấp phải đảm bảo việc tiếp xúc cử tri phải thực chất, đến được với từng người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa. Đại biểu không chỉ lắng nghe mà phải thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; đồng thời đẩy mạnh công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.

Siết chặt quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại địa phương

Bên cạnh hoạt động giám sát, việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) của HĐND cũng được đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ. Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu các địa phương khi ban hành Nghị quyết phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thẩm quyền, hình thức và trình tự được quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015.

Đặc biệt, công tác tổ chức lấy ý kiến nhân dân và các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của chính sách phải được chú trọng về chất lượng, tránh tình trạng làm lướt, làm tắt. Ý kiến của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội cần được tiếp thu, giải trình một cách thỏa đáng trước khi Nghị quyết được thông qua.

Vai trò của Bộ Tư pháp trong việc thống nhất hệ thống pháp luật

Để tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn thi hành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Bộ Tư pháp trách nhiệm tiếp tục hoàn thiện các quy định chi tiết. Trọng tâm là nghiên cứu trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định 34/2016/NĐ-CP.

"Việc sửa đổi này nhằm bảo đảm thực hiện thống nhất trong toàn quốc về khái niệm văn bản quy phạm pháp luật và văn bản cá biệt, tránh sự chồng chéo hoặc hiểu sai lệch dẫn đến sai phạm trong quá trình ban hành văn bản tại địa phương."

Nghị quyết 485/NQ-UBTVQH14 được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND, xứng đáng là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.