Hệ thống thang máy không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là yếu tố then chốt đảm bảo an toàn và chất lượng sống tại các tòa nhà cao tầng. Kể từ ngày 05/7/2021, khi Thông tư 03/2021/TT-BXD ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Nhà chung cư (QCVN 04:2021/BXD) chính thức có hiệu lực, các yêu cầu về thiết kế và lắp đặt thang máy đã được nâng lên một tầm cao mới.

Nâng mức tải trọng tối thiểu: Đảm bảo an toàn và tiện nghi

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất tại mục 2.4.2 QCVN 04:2021/BXD chính là việc điều chỉnh tăng tải trọng nâng tối thiểu của thang máy. Cụ thể:

• Tải trọng nâng của một thang máy: Phải không nhỏ hơn 450 kg (Quy định cũ tại QCVN 04:2019/BXD chỉ yêu cầu 400 kg).
• Trường hợp nhà chỉ có một thang máy: Tải trọng nâng tối thiểu phải đạt 630 kg (Tăng so với mức 600 kg trước đây).

Việc tăng tải trọng này giúp giảm thiểu tình trạng quá tải, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu vận chuyển đồ đạc và cư dân trong giờ cao điểm.

Mật độ phân bổ thang máy: 1 thang cho tối đa 70 căn hộ

Để tránh tình trạng cư dân phải chờ đợi quá lâu, QCVN 04:2021/BXD duy trì và siết chặt quy định về số lượng thang máy dựa trên quy mô dân số hoặc số lượng căn hộ:

"Cần bố trí tối thiểu 1 thang máy cho 200 người cư trú trong tòa nhà không kể số người ở tầng 1 (tầng trệt) hoặc trường hợp tính toán theo số căn hộ thì cần bố trí tối thiểu 1 thang máy cho 70 căn hộ."

Ngoài ra, đối với các tòa nhà từ 5 tầng trở lên phải có ít nhất 1 thang máy, và từ 10 tầng trở lên phải có tối thiểu 2 thang máy. Đặc biệt, ít nhất phải có 1 thang máy chuyên dụng có kích thước cabin đủ lớn để vận chuyển băng ca cấp cứu trong trường hợp khẩn cấp.

Yêu cầu khắt khe về thang máy chữa cháy và cứu nạn

An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) là ưu tiên hàng đầu trong quy chuẩn mới. Theo mục 2.4.3 QCVN 04:2021/BXD, các tòa nhà có chiều cao PCCC lớn hơn 50m hoặc có tầng hầm sâu hơn 9m phải bố trí thang máy đáp ứng tiêu chuẩn vận chuyển lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.

Các thang máy này phải tuân thủ nghiêm ngặt TCVN 6396-72:2010 và TCVN 6396-73:2010. Điều này đảm bảo rằng ngay cả khi có hỏa hoạn, lực lượng chức năng vẫn có phương tiện tiếp cận hiện trường nhanh nhất để cứu người và dập lửa.

Các tính năng an toàn bắt buộc khác

Không chỉ dừng lại ở tải trọng và số lượng, QCVN 04:2021/BXD còn quy định thang máy phải được trang bị:

• Thiết bị bảo vệ chống kẹt cửa.
• Bộ cứu hộ tự động (ARD) giúp đưa thang về tầng gần nhất khi mất điện lưới.
• Hệ thống điện thoại nội bộ (Intercom) kết nối cabin với phòng trực bảo vệ.
• Phải được kiểm định an toàn theo QCVN 02:2019/BLĐTBXH trước khi đưa vào sử dụng.

Những quy định mới này áp dụng cho các dự án xây dựng mới hoặc xây dựng lại từ thời điểm tháng 7/2021, hứa hẹn sẽ nâng cao đáng kể tiêu chuẩn an toàn cho cư dân sống tại các khu chung cư trên cả nước.