Việc xây dựng và lắp đặt các công trình thiết yếu như đường dây điện, cáp viễn thông, đường ống cấp thoát nước hay xăng dầu trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ là một hoạt động đặc thù, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan quản lý nhà nước. Để đảm bảo an toàn giao thông và tính bền vững của công trình đường bộ, các tổ chức, cá nhân phải thực hiện đầy đủ thủ tục xin cấp phép thi công theo đúng quy định của pháp luật.

Tại thời điểm tháng 6/2021, các hoạt động này được điều chỉnh chủ yếu bởi Thông tư 50/2015/TT-BGTVT và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2020/TT-BGTVT.

Cơ quan có thẩm quyền cấp phép thi công

Căn cứ quy định tại Điều 14 Thông tư 50/2015/TT-BGTVT (được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Thông tư 13/2020/TT-BGTVT), thẩm quyền cấp giấy phép thi công được phân định như sau:

• Cục Quản lý đường bộ: Thực hiện cấp phép đối với các tuyến quốc lộ, đường cao tốc được giao quản lý trực tiếp.
• Sở Giao thông vận tải: Cấp phép đối với các tuyến quốc lộ được Bộ Giao thông vận tải ủy quyền quản lý, các tuyến đường tỉnh và hệ thống đường bộ thuộc phạm vi quản lý của địa phương.
• Nhà đầu tư dự án PPP: Đối với các tuyến đường đang trong thời gian vận hành, khai thác theo hình thức đối tác công tư, việc thi công phải có sự thỏa thuận và giám sát của đơn vị quản lý dự án.

Thành phần hồ sơ đề nghị cấp phép

Để được xem xét cấp phép, chủ đầu tư công trình thiết yếu cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định. Hồ sơ bao gồm các tài liệu quan trọng sau:

1. Đơn đề nghị cấp giấy phép thi công: Theo mẫu quy định tại Phụ lục kèm theo Thông tư.
2. Văn bản chấp thuận xây dựng công trình thiết yếu: Bản sao văn bản của cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền đã chấp thuận vị trí, quy mô xây dựng công trình trước đó.
3. Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công: 02 bộ bản chính đã được phê duyệt, thể hiện rõ vị trí, quy mô, kết cấu của hạng mục công trình trong phạm vi đất dành cho đường bộ.
4. Biện pháp tổ chức thi công: Phải đảm bảo không gây ùn tắc giao thông, có sơ đồ bố trí biển báo, rào chắn và đèn tín hiệu ban đêm.

Trình tự và thời gian giải quyết thủ tục

Quy trình thực hiện được thực hiện theo các bước nghiêm ngặt tại Điều 19 Thông tư 50/2015/TT-BGTVT:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện đến cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền (Cục Quản lý đường bộ hoặc Sở Giao thông vận tải).

Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

• Nếu nộp trực tiếp: Cán bộ tiếp nhận kiểm tra ngay, nếu hồ sơ chưa đúng quy định thì hướng dẫn hoàn thiện trong ngày làm việc.
• Nếu nộp qua bưu chính: Trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, nếu hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan có thẩm quyền phải có văn bản hướng dẫn hoàn thiện.

Bước 3: Thẩm định và cấp phép

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền tiến hành thẩm định và cấp Giấy phép thi công. Trường hợp từ chối cấp phép, phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do cụ thể.

Lưu ý quan trọng về phí và lệ phí

Theo quy định hiện hành tại thời điểm năm 2021, thủ tục cấp giấy phép thi công xây dựng công trình thiết yếu trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ không thu phí và lệ phí. Đây là một chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Tuy nhiên, chủ đầu tư cần lưu ý về trách nhiệm hoàn trả mặt đường và các kết cấu hạ tầng bị ảnh hưởng sau khi thi công. Việc hoàn trả phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và được cơ quan quản lý đường bộ nghiệm thu trước khi đưa vào sử dụng chính thức.

Trên đây là toàn bộ hướng dẫn về thủ tục cấp giấy phép thi công xây dựng công trình thiết yếu. Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ dự án mà còn đảm bảo tuân thủ đúng các quy định về an toàn giao thông đường bộ theo Luật Giao thông đường bộ 2008 và Nghị định 11/2010/NĐ-CP.