Trong xã hội hiện đại, xu hướng làm mẹ đơn thân (single mom) ngày càng trở nên phổ biến. Nhiều phụ nữ độc thân có điều kiện kinh tế và mong muốn có con nhưng chưa muốn lập gia đình đã tìm đến các biện pháp hỗ trợ sinh sản. Vậy pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về vấn đề này? Phụ nữ độc thân có được thụ tinh nhân tạo không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật cập nhật đến tháng 05/2023.

1. Quyền làm mẹ của phụ nữ độc thân theo quy định pháp luật

Căn cứ vào Nghị định 10/2015/NĐ-CP, pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất nhân văn nhằm bảo vệ quyền được làm cha, làm mẹ của mọi công dân, bao gồm cả những người chưa kết hôn.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 10/2015/NĐ-CP quy định rõ về nguyên tắc áp dụng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm:

1. Cặp vợ chồng vô sinh và phụ nữ độc thân có quyền sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa; cặp vợ chồng vô sinh có quyền nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

Như vậy, phụ nữ độc thân hoàn toàn có quyền thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con. Đây là một bước tiến lớn trong hệ thống pháp luật, giúp hiện thực hóa ước mơ làm mẹ của nhiều phụ nữ Việt Nam.

2. Điều kiện khắt khe để phụ nữ độc thân được thụ tinh nhân tạo

Mặc dù pháp luật cho phép, nhưng để đảm bảo an toàn y tế và đạo đức xã hội, phụ nữ độc thân khi thực hiện thụ tinh nhân tạo phải đáp ứng các điều kiện cụ thể quy định tại Điều 5 Nghị định 10/2015/NĐ-CP:

• Về nguồn tinh trùng: Theo khoản 1 Điều 5, phụ nữ độc thân có nhu cầu sinh con và noãn (trứng) đảm bảo chất lượng để thụ thai thì được nhận tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng.
• Về nguồn phôi: Trong trường hợp phụ nữ độc thân không có noãn hoặc noãn không đảm bảo chất lượng, họ có quyền nhận phôi theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 5.
• Về sức khỏe: Theo khoản 4 Điều 5, người thực hiện phải có đủ sức khỏe để mang thai và sinh con; không mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV, bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, B; không bị bệnh di truyền ảnh hưởng đến thế hệ sau và không mắc bệnh tâm thần.

Kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm tại phòng thí nghiệm (ảnh minh họa)

Đặc biệt, việc cho và nhận tinh trùng, phôi phải tuân thủ nguyên tắc vô danh. Cơ sở y tế không được cung cấp tên, tuổi, địa chỉ và hình ảnh của người cho cho người nhận và ngược lại.

3. Hồ sơ và quy trình thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm cho người độc thân

Để bắt đầu hành trình làm mẹ, phụ nữ độc thân cần chuẩn bị hồ sơ theo quy định tại Điều 11 Nghị định 10/2015/NĐ-CP:

• Đơn đề nghị: Sử dụng Mẫu số 03 ban hành kèm theo Nghị định.
• Hồ sơ khám xác định vô sinh: Hoặc các giấy tờ chứng minh tình trạng sức khỏe sinh sản của phụ nữ độc thân.

Sau khi nhận đủ hồ sơ, trong thời hạn 30 ngày, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải có kế hoạch điều trị. Nếu không thể thực hiện, cơ sở phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do (khoản 2 Điều 11).

4. Chi phí và cơ sở y tế thực hiện

Hiện nay, chi phí cho một ca thụ tinh trong ống nghiệm tại Việt Nam dao động từ 80 - 100 triệu đồng, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và phác đồ điều trị. Phụ nữ độc thân nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín được cấp phép thực hiện kỹ thuật này theo Điều 7 Nghị định 10/2015/NĐ-CP, bao gồm các bệnh viện phụ sản tuyến tỉnh trở lên hoặc các bệnh viện chuyên khoa hiếm muộn tư nhân đủ điều kiện.

Hy vọng bài viết đã giải đáp thỏa đáng thắc mắc về việc phụ nữ độc thân thụ tinh nhân tạo. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng về tâm lý, sức khỏe và kiến thức pháp luật sẽ giúp hành trình làm mẹ của bạn trở nên thuận lợi hơn.