Trong nỗ lực đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia và đơn giản hóa thủ tục hành chính, Chính phủ đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm chấm dứt tình trạng "giấy phép con" và việc yêu cầu người dân cung cấp lại các thông tin đã có sẵn trên hệ thống điện tử. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, hiện đại và minh bạch.

Thực trạng "ngại" dùng dữ liệu số tại các cơ quan hành chính

Dù hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử VNeID đã được triển khai rộng rãi, thực tế khảo sát tại nhiều địa phương cho thấy một bộ phận cán bộ vẫn giữ thói quen làm việc cũ. Theo nội dung tại Công văn 159/TTg-CĐS, qua kiểm tra thực tế tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công, vẫn còn tình trạng yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp bản sao chứng thực hoặc các giấy tờ mà thông tin vốn đã được tích hợp sẵn trong tài khoản định danh điện tử.

Người dân thực hiện thủ tục hành chính thông qua ứng dụng VNeID (ảnh minh họa)

Không chỉ ở các cơ quan nhà nước, một số tổ chức ngoài công lập như ngân hàng, trường học, đơn vị cấp thoát nước... vẫn yêu cầu khách hàng nộp bản sao có chứng thực dù đã có bản chính để đối chiếu hoặc thông tin đã được chia sẻ qua hệ thống VNeID. Điều này không chỉ gây lãng phí thời gian, công sức của người dân mà còn làm giảm hiệu quả của đề án chuyển đổi số quốc gia.

Mệnh lệnh từ Thủ tướng: Tuyệt đối không yêu cầu nộp lại giấy tờ cũ

Để khắc phục triệt để tình trạng này, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải khẩn trương thực hiện tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Cụ thể, các cơ quan phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP.

"Các cơ quan, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính phải chủ động khai thác, tái sử dụng và tuyệt đối không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, giấy tờ đã tích hợp và được chia sẻ từ VNeID."

Việc tái cấu trúc này không chỉ dừng lại ở việc thay đổi quy định trên giấy tờ mà phải đi vào thực chất, hướng tới sự đơn giản, thuận lợi và tối ưu hóa việc tái sử dụng dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ giữa các bộ ngành.

Kết nối dữ liệu số là chìa khóa để đơn giản hóa thủ tục hành chính (ảnh minh họa)

Công khai danh mục hồ sơ được thay thế bằng dữ liệu điện tử

Một trong những điểm mới đáng chú ý là yêu cầu công khai minh bạch các thành phần hồ sơ đã được thay thế bằng dữ liệu điện tử. Danh mục này phải được niêm yết rõ ràng trên Cổng thông tin điện tử, Cổng Dịch vụ công quốc gia và tại Bộ phận Một cửa các cấp. Điều này giúp người dân dễ dàng tra cứu, nắm bắt quyền lợi và thực hiện vai trò giám sát đối với hoạt động của cán bộ công chức.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần chủ động phối hợp xử lý các trường hợp thông tin trong cơ sở dữ liệu bị sai lệch, chưa đầy đủ hoặc chưa cập nhật, thay vì đẩy trách nhiệm đi chỉnh sửa giấy tờ về phía người dân. Đây là tinh thần cốt lõi của Luật Dữ liệu 2024 và các chính sách về chuyển đổi số hiện nay.

Với sự chỉ đạo sát sao từ Chính phủ, kỳ vọng trong thời gian tới, việc thực hiện thủ tục hành chính sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn bao giờ hết, khi chiếc điện thoại thông minh có cài đặt VNeID trở thành "chìa khóa vạn năng" thay thế cho mọi loại giấy tờ truyền thống.