Trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia, việc thống nhất các loại giấy tờ tùy thân đóng vai trò then chốt. Sau khi Chứng minh nhân dân (CMND) chính thức hoàn thành sứ mệnh lịch sử vào cuối năm 2024, nhiều người dân vẫn đang băn khoăn về thời hạn sử dụng của thẻ Căn cước công dân (CCCD) mã vạch. Liệu loại giấy tờ này có bị "khai tử" đồng loạt hay sẽ có một lộ trình thay thế dần dần?

Lộ trình thay thế theo quy định của Luật Căn cước 2023

Kể từ ngày 01/07/2024, Luật Căn cước 2023 đã chính thức thay thế Luật Căn cước công dân 2014. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc đổi tên từ "Thẻ Căn cước công dân" thành "Thẻ Căn cước".

Theo quy định tại Điều 46 Luật Căn cước 2023 về quy định chuyển tiếp, số phận của các loại giấy tờ cũ được xác định như sau:

"1. Thẻ căn cước công dân đã được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành có giá trị sử dụng đến hết thời hạn được in trên thẻ, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này. Công dân khi có nhu cầu thì được đổi sang thẻ căn cước.
2. Chứng minh nhân dân còn hạn sử dụng đến sau ngày 31 tháng 12 năm 2024 thì có giá trị sử dụng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2024..."

Như vậy, khác với CMND đã bị "khai tử" hoàn toàn từ ngày 01/01/2025, thẻ CCCD mã vạch vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng cho đến khi hết thời hạn ghi trên thẻ. Điều này đồng nghĩa với việc không có một thời điểm cố định nào để xóa bỏ hoàn toàn CCCD mã vạch trên toàn quốc, mà nó sẽ phụ thuộc vào độ tuổi của từng cá nhân.

Khi nào bạn bắt buộc phải chia tay thẻ CCCD mã vạch?

Dù không bị hủy bỏ đồng loạt, nhưng theo quy định, công dân sở hữu thẻ CCCD mã vạch vẫn phải thực hiện đổi sang thẻ Căn cước mới trong các cột mốc quan trọng. Cụ thể, theo quy định cũ và được kế thừa tinh thần trong luật mới, thẻ phải được đổi khi công dân đủ 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi.

Giả sử một người được cấp thẻ CCCD mã vạch vào năm 2020 khi họ 38 tuổi. Theo quy định, đến năm 2042 (khi đủ 60 tuổi), họ mới bắt buộc phải đổi sang thẻ Căn cước mới. Đặc biệt, những người đã được cấp thẻ CCCD mã vạch khi đủ 60 tuổi trở lên thì tấm thẻ đó có giá trị sử dụng đến suốt đời, trừ khi bị mất hoặc hư hỏng.

Các trường hợp phải đổi thẻ dù vẫn còn hạn sử dụng

Ngoài yếu tố độ tuổi, Điều 24 Luật Căn cước 2023 cũng quy định rõ các trường hợp thẻ CCCD mã vạch đang dùng phải được đổi sang thẻ Căn cước mới:

• Thẻ bị hư hỏng không sử dụng được;
• Thay đổi thông tin về họ, chữ đệm, tên khai sinh; ngày, tháng, năm sinh;
• Xác định lại giới tính hoặc thay đổi số định danh cá nhân;
• Có sai sót về thông tin trên thẻ;
• Khi công dân có yêu cầu đổi từ thẻ CCCD sang thẻ Căn cước.

Việc chuyển đổi sang thẻ Căn cước mới không chỉ là thay đổi về hình thức mà còn giúp tích hợp nhiều thông tin quan trọng vào chip điện tử và căn cước điện tử, giúp người dân thuận tiện hơn trong các giao dịch hành chính mà không cần mang theo nhiều loại giấy tờ rườm rà.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Mặc dù thẻ CCCD mã vạch vẫn còn giá trị, nhưng trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu dân cư và định danh điện tử, người dân nên chủ động thực hiện cấp đổi sang thẻ Căn cước mới. Điều này giúp đồng bộ hóa dữ liệu trên ứng dụng VNeID, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các dịch vụ công trực tuyến và các giao dịch dân sự hiện đại.

Thủ tục hiện nay đã được tối ưu hóa đáng kể thông qua Nghị định 70/2024/NĐ-CP, cho phép người dân đăng ký lịch hẹn qua cổng dịch vụ công, giúp tiết kiệm thời gian và công sức chờ đợi.