Trong thực tế, vì nhiều lý do khách quan hoặc chủ quan, không ít trường hợp người đã thành niên nhưng vẫn chưa được đăng ký khai sinh. Điều này gây ra vô vàn khó khăn trong việc thực hiện các giao dịch dân sự, làm căn cước công dân hay thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành (tính đến thời điểm năm 2019), thủ tục này được thực hiện như thế nào?

Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại cơ quan nhà nước (ảnh minh họa)

1. Không còn khái niệm "đăng ký khai sinh quá hạn"?

Trước đây, việc đăng ký khai sinh sau thời hạn quy định thường được gọi là "đăng ký khai sinh quá hạn" theo Nghị định 158/2005/NĐ-CP. Tuy nhiên, kể từ khi Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP có hiệu lực, thuật ngữ này đã không còn được sử dụng trong các văn bản quy phạm pháp luật.

Thay vào đó, mọi trường hợp đăng ký khai sinh sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh đều được thực hiện theo trình tự, thủ tục đăng ký khai sinh thông thường. Điều này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo điều kiện tối đa cho người dân xác lập quyền nhân thân của mình.

2. Hồ sơ đăng ký khai sinh cho người đã thành niên

Đối với người đã trưởng thành, việc thu thập giấy tờ có thể gặp khó khăn hơn so với trẻ sơ sinh. Căn cứ theo Điều 16 Luật Hộ tịch 2014, người đi đăng ký cần chuẩn bị các loại giấy tờ sau:

• Tờ khai đăng ký khai sinh: Theo mẫu quy định (người yêu cầu tự khai hoặc nhờ người thân khai hộ).
• Giấy chứng sinh: Bản chính do cơ sở y tế nơi sinh ra cấp. Trường hợp không có giấy chứng sinh thì nộp văn bản của người làm chứng xác nhận về việc sinh; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh.
• Giấy tờ tùy thân: Xuất trình bản chính Chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng để đối chiếu thông tin.
• Sổ hộ khẩu: Để xác định thẩm quyền đăng ký theo nơi cư trú.

Việc kê khai thông tin cần đảm bảo tính chính xác và trung thực (ảnh minh họa)

3. Quy trình thực hiện chi tiết

Quy trình đăng ký khai sinh cho người đã thành niên được thực hiện qua các bước cụ thể như sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Người yêu cầu đăng ký khai sinh nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú). Trong bối cảnh năm 2019, việc nộp hồ sơ chủ yếu được thực hiện trực tiếp tại bộ phận một cửa.

Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra

Công chức tư pháp - hộ tịch tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ của các giấy tờ. Nếu hồ sơ đầy đủ và thông tin khai sinh là chính xác, công chức sẽ tiến hành cập nhật vào Sổ hộ tịch và Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.

Bước 3: Cấp Giấy khai sinh

Theo quy định tại khoản 2 Điều 16 Luật Hộ tịch 2014, ngay sau khi nhận đủ hồ sơ, nếu thấy thông tin đầy đủ và phù hợp, công chức tư pháp - hộ tịch báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã ký Giấy khai sinh cho người được đăng ký.

"Trường hợp cần xác minh thì thời hạn giải quyết không quá 05 ngày làm việc."

4. Một số lưu ý quan trọng

Đối với người đã thành niên không có bất kỳ giấy tờ tùy thân nào, pháp luật cho phép người thân thích (anh, chị, em, cô, dì, chú, bác...) thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh hộ. Tuy nhiên, các thông tin về ngày tháng năm sinh, quê quán, dân tộc phải được cam đoan chính xác và có sự xác nhận của chính quyền địa phương nếu cần thiết.

Việc có được tấm Giấy khai sinh là bước ngoặt quan trọng để người trưởng thành có thể làm Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân, đăng ký kết hôn, hay thực hiện các quyền lợi về thừa kế, sở hữu tài sản sau này.

Nếu bạn đang gặp vướng mắc về các giấy tờ chứng minh nguồn gốc hoặc bị từ chối đăng ký tại địa phương, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.