Trong hệ thống an sinh xã hội của Việt Nam, lực lượng Công an nhân dân (CAND) là đối tượng đặc thù với những quy định riêng biệt về chế độ bảo hiểm. Việc nắm rõ mức đóng bảo hiểm xã hội công an nhân dân không chỉ giúp các chiến sĩ đảm bảo quyền lợi sát sườn mà còn giúp thân nhân hiểu rõ các chính sách ưu đãi của Nhà nước. Tính đến thời điểm tháng 04/2023, các quy định này vẫn đang được thực hiện dựa trên nền tảng của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 và các văn bản hướng dẫn chuyên ngành.

1. Công an nhân dân tham gia những loại bảo hiểm bắt buộc nào?

Khác với người lao động khối dân sự thường phải tham gia bộ ba bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN), đối tượng CAND có sự khác biệt căn bản do tính chất đặc thù của ngành. Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và các văn bản liên quan, lực lượng này chỉ tham gia 02 loại bảo hiểm bắt buộc:

• Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc: Áp dụng cho sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ và học viên đang theo học có hưởng sinh hoạt phí.
• Bảo hiểm y tế (BHYT): Được thực hiện theo cơ chế đặc thù dành riêng cho lực lượng vũ trang, đảm bảo việc chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Đáng chú ý, CAND không phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Lý do là bởi theo khoản 1 Điều 43 Luật Việc làm 2013, loại bảo hiểm này chỉ dành cho người lao động làm việc theo hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trong khi CAND hoạt động theo chế độ phục vụ đặc thù của lực lượng vũ trang.

2. Chi tiết mức đóng bảo hiểm xã hội công an nhân dân năm 2023

Mức đóng BHXH đối với CAND được chia thành hai nhóm đối tượng chính dựa trên phương thức hưởng thu nhập hàng tháng:

2.1. Đối với chiến sĩ công an hưởng tiền lương

Căn cứ theo Điều 14 Nghị định 33/2016/NĐ-CP, tỷ lệ đóng được quy định như sau:

• Cá nhân đóng: 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất.
• Đơn vị sử dụng lao động đóng: Tổng cộng 18% quỹ tiền lương tháng đóng BHXH. Trong đó:
  • 3% vào quỹ ốm đau và thai sản.
  • 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
  • 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

2.2. Đối với hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ và học viên hưởng sinh hoạt phí

Nhóm đối tượng này có chính sách ưu đãi đặc biệt khi không phải tự trích nộp tiền đóng BHXH từ khoản phụ cấp hàng tháng. Thay vào đó, đơn vị quản lý sẽ có trách nhiệm đóng 23% mức lương cơ sở cho cơ quan BHXH. Cụ thể:

• 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
• 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Tại thời điểm tháng 04/2023, mức lương cơ sở vẫn đang áp dụng là 1.490.000 đồng/tháng theo Điều 3 Nghị định 38/2019/NĐ-CP.

3. Chế độ Bảo hiểm y tế: Miễn phí và quyền lợi tối đa

Về BHYT, CAND thuộc nhóm đối tượng do ngân sách nhà nước đóng toàn bộ kinh phí. Theo Điều 5 Nghị định 70/2015/NĐ-CP, các chiến sĩ được cấp thẻ BHYT miễn phí với mức hưởng cực kỳ ưu đãi:

"Mức hưởng bảo hiểm y tế đối với các đối tượng quy định tại Điều 2 Nghị định này khi đi khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại các Điều 26, 27 và 28 Luật Bảo hiểm y tế được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh và không áp dụng tỷ lệ thanh toán một số thuốc, hóa chất, vật tư y tế và dịch vụ kỹ thuật theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế."

Điều này đồng nghĩa với việc khi đi khám chữa bệnh đúng tuyến, chiến sĩ công an không phải cùng chi trả bất kỳ khoản phí nào, kể cả các loại thuốc hay vật tư y tế đắt tiền nằm trong danh mục quy định.

4. Những đặc quyền về hưởng chế độ BHXH của Công an nhân dân

Bên cạnh mức đóng, chế độ hưởng của CAND cũng có nhiều điểm ưu việt hơn so với khối dân sự, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với lực lượng vũ trang:

• Tuổi nghỉ hưu thấp hơn: Theo quy định tại Điều 219 Bộ luật Lao động 2019, CAND được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với người lao động trong điều kiện bình thường.
• Rút BHXH một lần linh hoạt: Nếu như người lao động bình thường phải chờ 01 năm sau khi nghỉ việc mới được rút BHXH một lần, thì chiến sĩ CAND khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc có thể làm thủ tục hưởng ngay nếu có nhu cầu (theo Điều 10 Nghị định 33/2016/NĐ-CP).
• Chế độ tử tuất: Thân nhân của chiến sĩ CAND hy sinh hoặc từ trần được hưởng các mức trợ cấp tử tuất hàng tháng hoặc một lần với các điều kiện ưu đãi về thời gian đóng BHXH.

Tóm lại, chính sách bảo hiểm dành cho Công an nhân dân năm 2023 được thiết kế nhằm đảm bảo sự an tâm công tác cho các chiến sĩ. Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng góp và nắm vững quyền lợi sẽ giúp mỗi cá nhân trong lực lượng vũ trang bảo vệ tốt nhất lợi ích của bản thân và gia đình.