Việc sở hữu một văn bằng bảo hộ là tài sản vô giá của doanh nghiệp, nhưng không phải ai cũng biết rằng quyền lợi này có thể bị "khai tử" nếu không tuân thủ đúng quy định. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết về thủ tục chấm dứt hiệu lực văn bằng bảo hộ theo quy định mới nhất tại Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 và Nghị định 65/2023/NĐ-CP.

Tại sao văn bằng bảo hộ lại bị chấm dứt hiệu lực?

Trong quá trình hoạt động kinh doanh, vì nhiều lý do khách quan hoặc chủ quan, một văn bằng bảo hộ (như Bằng độc quyền sáng chế, Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu...) có thể bị chấm dứt hiệu lực. Theo quy định tại Điều 95 Luật Sở hữu trí tuệ (được sửa đổi, bổ sung năm 2022), các trường hợp phổ biến bao gồm:

• Quên nộp phí duy trì: Đây là lỗi phổ biến nhất khi chủ sở hữu không nộp phí, lệ phí để duy trì hoặc gia hạn hiệu lực đúng hạn.
• Tự nguyện từ bỏ: Chủ văn bằng tuyên bố từ bỏ quyền sở hữu công nghiệp.
• Chủ sở hữu không còn tồn tại: Cá nhân đã qua đời mà không có người thừa kế, hoặc pháp nhân giải thể, ngừng hoạt động kinh doanh.
• Không sử dụng nhãn hiệu: Nhãn hiệu không được sử dụng liên tục trong 05 năm mà không có lý do chính đáng.
• Mất khả năng phân biệt: Nhãn hiệu trở thành tên gọi thông thường của hàng hóa, dịch vụ.

"Văn bằng bảo hộ bị chấm dứt toàn bộ hoặc một phần hiệu lực trong các trường hợp sau đây: a) Chủ văn bằng bảo hộ không nộp phí, lệ phí để duy trì hiệu lực hoặc gia hạn hiệu lực theo quy định; b) Chủ văn bằng bảo hộ tuyên bố từ bỏ quyền sở hữu công nghiệp..."

Hồ sơ cần chuẩn bị để thực hiện thủ tục

Để thực hiện thủ tục này, tổ chức hoặc cá nhân cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ theo hướng dẫn tại Nghị định 65/2023/NĐ-CP, bao gồm:

• Tờ khai: Sử dụng mẫu số 08 tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 65/2023/NĐ-CP.
• Chứng cứ: Các tài liệu chứng minh lý do yêu cầu chấm dứt (nếu có).
• Văn bản ủy quyền: Nếu nộp thông qua đại diện sở hữu công nghiệp.
• Bản giải trình: Nêu rõ số văn bằng, lý do và căn cứ pháp luật đề nghị chấm dứt.
• Chứng từ nộp phí: Bản sao biên lai nộp phí, lệ phí theo quy định.

Trình tự các bước thực hiện thủ tục

Quy trình xử lý đơn yêu cầu chấm dứt hiệu lực văn bằng bảo hộ được thực hiện qua các bước sau:

Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra đơn

Cục Sở hữu trí tuệ tiếp nhận hồ sơ và kiểm tra tính hợp lệ về mặt hình thức. Nếu đơn do người thứ ba nộp, Cục sẽ thông báo cho chủ văn bằng để có ý kiến phản hồi trong thời hạn 02 tháng.

Bước 2: Thẩm định nội dung

Cục xem xét các căn cứ, lý do và chứng cứ mà các bên cung cấp. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan quản lý có thể tổ chức đối thoại trực tiếp giữa người yêu cầu và chủ văn bằng.

Bước 3: Ra quyết định

Dựa trên kết quả thẩm định, Cục Sở hữu trí tuệ ra quyết định chấm dứt một phần hoặc toàn bộ hiệu lực văn bằng, hoặc thông báo từ chối nếu yêu cầu không có căn cứ. Quyết định này sẽ được ghi nhận vào Sổ đăng ký quốc gia và công bố trên Công báo sở hữu công nghiệp.

Chi phí và thời hạn giải quyết

Về mặt tài chính, người nộp đơn cần lưu ý các khoản phí sau:

• Lệ phí yêu cầu chấm dứt: 25.000 đồng (tăng lên 50.000 đồng từ năm 2027).
• Phí thẩm định yêu cầu: 180.000 đồng/đối tượng.
• Phí đăng bạ và công bố quyết định: 120.000 đồng mỗi loại.

Thời hạn giải quyết thông thường là 15 ngày làm việc nếu do chính chủ văn bằng yêu cầu. Đối với trường hợp có tranh chấp từ người thứ ba, thời gian có thể kéo dài từ 03 đến 06 tháng tùy thuộc vào tính chất phức tạp của vụ việc.

Việc nắm vững các quy định về chấm dứt hiệu lực văn bằng bảo hộ không chỉ giúp chủ sở hữu bảo vệ quyền lợi của mình mà còn giúp các bên liên quan thực hiện quyền giám sát đối với các đối tượng sở hữu công nghiệp không còn đủ điều kiện bảo hộ.