Trong lực lượng vũ trang Việt Nam, hệ thống cấp bậc hàm không chỉ thể hiện vị trí, chức vụ mà còn là niềm tự hào về quá trình cống hiến của mỗi cán bộ, chiến sĩ. Đối với lực lượng Công an nhân dân (CAND), các quy định về cấp bậc hàm được chuẩn hóa nhằm đảm bảo tính thống nhất và chuyên nghiệp trong quản lý. Vậy hiện nay có bao nhiêu cấp bậc công an và làm thế nào để nhận diện chính xác qua quân hàm?

Hệ thống cấp bậc hàm Công an nhân dân theo quy định mới nhất

Căn cứ quy định tại Luật Công an nhân dân 2018, hệ thống cấp bậc hàm của sĩ quan, hạ sĩ quan và chiến sĩ CAND được phân chia thành các nhóm cụ thể, phản ánh rõ nét tính chất công việc và trình độ chuyên môn.

Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ

Đây là lực lượng nòng cốt, được đào tạo bài bản về nghiệp vụ an ninh, cảnh sát. Hệ thống cấp bậc bao gồm:

• Cấp Tướng: Đại tướng, Thượng tướng, Trung tướng, Thiếu tướng.
• Cấp Tá: Đại tá, Thượng tá, Trung tá, Thiếu tá.
• Cấp Úy: Đại úy, Thượng úy, Trung úy, Thiếu úy.
• Hạ sĩ quan: Thượng sĩ, Trung sĩ, Hạ sĩ.

Sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật

Dành cho những cán bộ làm công tác chuyên môn như y tế, kỹ thuật, hậu cần. Điểm khác biệt lớn nhất là cấp bậc cao nhất của nhóm này chỉ đến Thượng tá, không có cấp Tướng.

Chiến sĩ nghĩa vụ

Đối với công dân thực hiện nghĩa vụ tham gia CAND, cấp bậc hàm gồm hai bậc: Binh nhất và Binh nhì.

Cách nhận diện cấp bậc qua phù hiệu (quân hàm)

Để nhận biết một cán bộ công an thuộc cấp bậc nào, người dân có thể quan sát phù hiệu đeo trên vai áo (thường gọi là quân hàm). Theo quy định, nền cấp hiệu của CAND có màu đỏ đặc trưng, nhưng các chi tiết trên đó sẽ thay đổi tùy theo cấp bậc:

• Cấp Tướng: Nền cấp hiệu có dệt hoa văn nổi hình cành tùng chạy dọc. Số lượng sao vàng từ 1 đến 4 tương ứng với Thiếu tướng đến Đại tướng.
• Cấp Tá và Cấp Úy: Giữa nền cấp hiệu có vạch màu xanh chạy dọc. Cấp Tá có 2 vạch, cấp Úy có 1 vạch. Số lượng sao (từ 1 đến 4) sẽ xác định bậc hàm cụ thể trong cấp đó (ví dụ: 1 sao 1 vạch là Thiếu úy, 4 sao 2 vạch là Đại tá).
• Hạ sĩ quan: Nhận diện qua các vạch ngang màu vàng ở cuối nền cấp hiệu. 1 vạch là Hạ sĩ, 2 vạch là Trung sĩ và 3 vạch là Thượng sĩ.

Chế độ tiền lương và quyền lợi theo cấp bậc hàm

Tiền lương của cán bộ CAND hiện nay vẫn được thực hiện theo nguyên tắc hệ số nhân với mức lương cơ sở, căn cứ vào Nghị định 204/2004/NĐ-CP. Mỗi cấp bậc hàm sẽ tương ứng với một hệ số lương nhất định, đảm bảo thu nhập phù hợp với trách nhiệm và thâm niên công tác.

Bên cạnh tiền lương, thời hạn thăng cấp bậc hàm cũng là vấn đề được nhiều người quan tâm. Theo khoản 3 Điều 22 Luật Công an nhân dân 2018, thời hạn xét thăng cấp bậc hàm thông thường là:

• Thiếu úy lên Trung úy: 02 năm.
• Trung úy lên Thượng úy: 03 năm.
• Thượng úy lên Đại úy: 03 năm.
• Đại úy lên Thiếu tá: 04 năm.
• Các cấp bậc từ Thiếu tá trở lên đến Đại tá: Mỗi cấp là 04 năm.

Việc nắm vững các quy định về cấp bậc hàm không chỉ giúp người dân dễ dàng nhận diện và phối hợp trong công việc với lực lượng chức năng mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với những người đang ngày đêm giữ gìn an ninh trật tự cho Tổ quốc.