Việc lựa chọn và chuyển đổi phương pháp tính thuế Giá trị gia tăng (GTGT) là một trong những quyết định quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và công tác kế toán của doanh nghiệp. Theo quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm cuối năm 2019, các cơ sở kinh doanh cần đặc biệt lưu ý đến các điều kiện về doanh thu và thủ tục đăng ký để đảm bảo quyền lợi tối đa.

Kế toán viên cần nắm vững quy định về phương pháp tính thuế GTGT để tư vấn chính xác cho doanh nghiệp (ảnh minh họa)

1. Đối tượng áp dụng phương pháp khấu trừ thuế

Căn cứ theo quy định tại Điều 12 Thông tư 219/2013/TT-BTC, phương pháp khấu trừ thuế được áp dụng đối với các cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật, bao gồm:

• Cơ sở kinh doanh đang hoạt động: Có doanh thu hàng năm từ bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ từ 01 tỷ đồng trở lên (trừ hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp).
• Cơ sở kinh doanh đăng ký tự nguyện: Áp dụng đối với các đơn vị có doanh thu hàng năm dưới 01 tỷ đồng nhưng vẫn thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, sổ sách và có nhu cầu áp dụng phương pháp khấu trừ.
• Cơ sở kinh doanh mới thành lập: Trong năm dương lịch đầu tiên, nếu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ kế toán và tự nguyện đăng ký thì vẫn được áp dụng phương pháp khấu trừ dù chưa đạt ngưỡng doanh thu 01 tỷ đồng.

"Phương pháp khấu trừ thuế áp dụng đối với cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán, hóa đơn, chứng từ..."

2. Thủ tục chuyển đổi phương pháp tính thuế GTGT

Một trong những cải cách quan trọng nhất mà doanh nghiệp cần lưu ý là việc bãi bỏ Mẫu 06/GTGT theo quy định tại Thông tư 93/2017/TT-BTC. Theo đó, phương pháp tính thuế của cơ sở kinh doanh sẽ được xác định căn cứ vào Hồ sơ khai thuế GTGT mà doanh nghiệp gửi đến cơ quan thuế.

Việc xác định phương pháp tính thuế hiện nay dựa trên tờ khai thuế GTGT thay vì mẫu 06/GTGT như trước đây (ảnh minh họa)

Cụ thể, nếu doanh nghiệp muốn áp dụng phương pháp khấu trừ, chỉ cần gửi Tờ khai thuế GTGT (Mẫu số 01/GTGT hoặc Mẫu số 02/GTGT) đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Việc nộp tờ khai này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã đăng ký phương pháp tính thuế cho năm tiếp theo.

3. Lưu ý về thời gian và điều kiện duy trì

Doanh nghiệp cần xác định doanh thu hàng năm để biết mình thuộc đối tượng bắt buộc hay tự nguyện. Doanh thu hàng năm được xác định là tổng doanh thu bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ chịu thuế GTGT của năm dương lịch trước đó. Nếu doanh nghiệp mới hoạt động chưa đủ 12 tháng thì doanh thu được ước tính dựa trên doanh thu thực tế chia cho số tháng hoạt động và nhân với 12 tháng.

Việc ổn định phương pháp tính thuế trong chu kỳ 02 năm liên tục là quy định cần được tuân thủ nghiêm ngặt. Doanh nghiệp không nên thay đổi phương pháp tính thuế quá thường xuyên để tránh gây xáo trộn trong hệ thống sổ sách kế toán và hóa đơn đầu ra.

Lời khuyên pháp lý: Đối với các doanh nghiệp có đối tượng khách hàng chủ yếu là các tổ chức, doanh nghiệp khác, việc áp dụng phương pháp khấu trừ thường mang lại lợi thế cạnh tranh lớn hơn do khách hàng có thể khấu trừ thuế đầu vào. Ngược lại, các đơn vị bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng có thể cân nhắc phương pháp trực tiếp nếu chi phí đầu vào không có hóa đơn GTGT đầy đủ.