Trong bối cảnh cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy đang được đẩy mạnh, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 chính là việc siết chặt các tiêu chuẩn, điều kiện để công chức được thi hoặc xét nâng ngạch.

Nếu như trước đây, Điều 45 Luật Cán bộ, công chức 2008 quy định khá chung chung về điều kiện dự thi, thì quy định mới đã cụ thể hóa bằng những tiêu chí định lượng khắt khe hơn, có hiệu lực chính thức từ ngày 01/07/2020.

Diện mạo mới của Điều 45: Không chỉ là thi mà còn là xét nâng ngạch

Tại khoản 9 Điều 1 Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019, tiêu đề của Điều 45 đã được thay đổi thành: "Tiêu chuẩn, điều kiện đăng ký dự thi nâng ngạch, xét nâng ngạch công chức". Việc bổ sung hình thức "xét nâng ngạch" là một bước tiến lớn, mở ra cơ hội cho những công chức có thành tích đặc biệt xuất sắc hoặc giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý.

4 điều kiện 'cứng' để được dự thi nâng ngạch

Theo quy định mới, công chức muốn dự thi nâng ngạch phải đáp ứng đủ 04 nhóm tiêu chuẩn sau:

• Về chất lượng công tác: Phải được xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác liền kề trước năm dự thi nâng ngạch. Đây là điểm mới quan trọng, buộc công chức phải duy trì hiệu suất làm việc cao liên tục.
• Về kỷ luật: Phải có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; không trong thời hạn xử lý kỷ luật, không trong thời gian thực hiện các quy định liên quan đến kỷ luật theo quy định tại Điều 82 Luật Cán bộ, công chức 2008.
• Về năng lực chuyên môn: Có năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để đảm nhận vị trí việc làm tương ứng với ngạch công chức cao hơn hiện giữ.
• Về văn bằng, chứng chỉ và thời gian công tác: Đáp ứng đầy đủ yêu cầu về văn bằng, chứng chỉ của ngạch đăng ký dự thi và thời gian công tác tối thiểu theo quy định của từng ngạch.

Cơ hội nâng ngạch không cần qua thi cử

Đây là nội dung được nhiều công chức quan tâm. Luật mới cho phép xét nâng ngạch đối với các trường hợp đáp ứng đủ tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, văn bằng chứng chỉ nhưng thuộc một trong hai đối tượng sau:

1. Công chức có thành tích xuất sắc trong hoạt động công vụ trong thời gian giữ ngạch hiện giữ, được cấp có thẩm quyền công nhận.
2. Công chức được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý gắn với yêu cầu của vị trí việc làm.

Quy định này nhằm khuyến khích những cá nhân có đóng góp đột phá và tạo điều kiện thuận lợi cho công tác cán bộ tại các cơ quan, đơn vị.

"Công chức đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều này thì được xét nâng ngạch công chức trong các trường hợp: Có thành tích xuất sắc trong hoạt động công vụ...; Được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý gắn với yêu cầu của vị trí việc làm."

Lời khuyên cho công chức trước thềm quy định mới

Với việc Luật có hiệu lực từ ngày 01/07/2020, các cơ quan hành chính nhà nước sẽ sớm có những hướng dẫn chi tiết hơn thông qua các Nghị định của Chính phủ. Công chức cần chủ động rà soát lại hồ sơ cá nhân, đặc biệt là các chứng chỉ ngoại ngữ, tin học và bằng cấp chuyên môn phù hợp với ngạch dự kiến nâng lên. Quan trọng hơn cả, việc nỗ lực để đạt kết quả đánh giá "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" trong năm 2019 và 2020 sẽ là tấm vé thông hành bắt buộc để bước vào kỳ thi nâng ngạch sắp tới.

Việc siết chặt điều kiện nâng ngạch không nhằm gây khó dễ cho công chức, mà mục tiêu cao nhất là xây dựng một nền công vụ chuyên nghiệp, trách nhiệm và thực tài, nơi mà vị trí công việc luôn tương xứng với năng lực thực tế của người thực hiện.