Ngày 08/04/2026, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quy định 20-QĐ/TW về thi hành Điều lệ Đảng. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, cụ thể hóa nhiều nội dung mới nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng trong tình hình mới. Dưới đây là 10 điểm mới nổi bật nhất mà mỗi cán bộ, đảng viên cần nắm vững.

Quang cảnh hội nghị quán triệt các quy định mới của Đảng (ảnh minh họa)

1. Nới lỏng và siết chặt song song về độ tuổi, trình độ học vấn

Theo quy định tại khoản 2 Điều 1, độ tuổi kết nạp Đảng vẫn giữ khung từ đủ 18 đến đủ 60 tuổi. Tuy nhiên, điểm mới nằm ở chỗ việc kết nạp người trên 60 tuổi không còn là trường hợp hiếm hoi mà được giao quyền chủ động cho cấp ủy trực thuộc Trung ương xem xét. Về học vấn, yêu cầu tối thiểu là tốt nghiệp THCS, nhưng đã có những hướng dẫn mở hơn cho các khu vực đặc thù như miền núi, hải đảo để phù hợp với thực tiễn cơ sở.

2. Ấn định thời hạn trả lời kiến nghị, chất vấn của Đảng viên

Quyền chất vấn của Đảng viên được bảo vệ mạnh mẽ hơn tại khoản 3 Điều 3. Cụ thể, tổ chức Đảng phải trả lời chất vấn trong vòng 30 ngày làm việc (cấp cơ sở), 60 ngày (cấp tỉnh) và 90 ngày (cấp Trung ương). Việc chậm trễ mà không có lý do chính đáng sẽ bị xem xét trách nhiệm, giúp loại bỏ tình trạng "ngâm" đơn thư, kiến nghị.

3. Trách nhiệm của Đảng viên giới thiệu người vào Đảng

Tại khoản 2 Điều 4, Quy định yêu cầu người giới thiệu phải có ít nhất 12 tháng cùng công tác hoặc sinh hoạt với người được giới thiệu. Điều này nhằm đảm bảo sự hiểu biết sâu sắc về phẩm chất đạo đức và năng lực của quần chúng, tránh việc giới thiệu hời hợt, chạy theo số lượng.

4. Quy định khắt khe về kết nạp lại vào Đảng

Việc kết nạp lại chỉ được thực hiện duy nhất một lần và phải sau ít nhất 36 tháng kể từ khi ra khỏi Đảng (hoặc 60 tháng nếu liên quan đến án tích ít nghiêm trọng). Đặc biệt, Điều 4 nêu rõ không xem xét kết nạp lại với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng như tham nhũng, lãng phí hoặc gây mất đoàn kết nội bộ.

5. Chuẩn hóa các mốc thời gian trong quy trình kết nạp

Toàn bộ quy trình từ khi có nghị quyết đến khi tổ chức lễ kết nạp được ấn định trong 30 ngày làm việc theo Điều 5. Sự minh bạch về thời gian giúp quần chúng ưu tú yên tâm phấn đấu và các tổ chức Đảng thực hiện công việc chuyên nghiệp hơn.

Thẻ Đảng viên và sổ tay ghi chép - những vật dụng gắn liền với đời sống Đảng viên (ảnh minh họa)

6. Xử lý nghiêm việc kết nạp Đảng viên sai quy định

Điểm mới tại khoản 4.4 Điều 5 phân định rõ lỗi do tổ chức hay cá nhân. Nếu sai về tiêu chuẩn, quyết định sẽ bị hủy bỏ ngay lập tức. Nếu sai về thủ tục do lỗi tổ chức, Đảng viên sẽ được tạo điều kiện làm lại quy trình nhưng vẫn giữ nguyên ngày vào Đảng ban đầu.

7. Bước ngoặt số hóa hồ sơ Đảng viên

Lần đầu tiên, yêu cầu số hóa hồ sơ và quản lý cơ sở dữ liệu Đảng viên được quy định chính thức tại khoản 6.2 Điều 6. Việc này không chỉ giúp quản lý khoa học mà còn bảo mật thông tin theo chế độ bí mật nhà nước, phù hợp với xu thế chuyển đổi số quốc gia.

8. Chuyển sinh hoạt Đảng trên môi trường số

Bên cạnh các quy định về thời hạn 60 ngày để hoàn thành thủ tục chuyển sinh hoạt chính thức, Điều 6 cũng mở đường cho việc thực hiện các thủ tục này trên môi trường điện tử, giúp giảm bớt phiền hà cho Đảng viên khi thay đổi nơi công tác hoặc cư trú.

9. Nguyên tắc 2/3 trong các quyết định quan trọng

Để đảm bảo tính dân chủ và tập trung, khoản 5 Điều 9 quy định các việc như kết nạp, khai trừ hoặc xóa tên Đảng viên phải đạt ít nhất 2/3 số phiếu tán thành của tổ chức Đảng cơ sở. Đây là rào cản cần thiết để bảo vệ quyền lợi Đảng viên và sự trong sạch của Đảng.

10. Tái cấu trúc tổ chức Đảng theo đơn vị hành chính mới

Gắn liền với công cuộc sắp xếp đơn vị hành chính, khoản 1 Điều 10 xác lập hệ thống tổ chức Đảng tương ứng với các cấp hành chính Nhà nước, đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện và xuyên suốt từ Trung ương đến cơ sở.

Việc nắm vững 10 điểm mới tại Quy định 20-QĐ/TW không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền lợi của mỗi Đảng viên để thực hiện đúng Điều lệ Đảng và đóng góp vào sự phát triển chung của tổ chức.