Ngày 15/06/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 19/2015/QĐ-TTg quy định về tiêu chí xác định doanh nghiệp công nghệ cao. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng nhằm cụ thể hóa các chính sách ưu đãi đầu tư, thúc đẩy nền kinh tế tri thức trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hiện đại hóa nền sản xuất.

Khung pháp lý và điều kiện tiên quyết

Theo quy định mới, kể từ ngày 01/08/2015, để được công nhận là doanh nghiệp công nghệ cao, các đơn vị không chỉ cần đáp ứng các tiêu chuẩn chung mà còn phải vượt qua những ngưỡng định lượng cụ thể. Trước hết, doanh nghiệp phải thỏa mãn các tiêu chí quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 75 của Luật Đầu tư 2014.

Cụ thể, doanh nghiệp phải sản xuất sản phẩm công nghệ cao thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển và áp dụng các công nghệ cao thuộc Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.

Ba trụ cột tiêu chí định lượng từ năm 2015

Quyết định 19/2015/QĐ-TTg tập trung vào 3 nhóm chỉ số chính để sàng lọc các doanh nghiệp thực sự có hàm lượng công nghệ cao:

1. Tỷ trọng doanh thu từ sản phẩm công nghệ cao

Doanh thu từ sản phẩm công nghệ cao của doanh nghiệp phải đạt ít nhất 70% trong tổng doanh thu thuần hàng năm. Điều này đảm bảo rằng hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp tập trung vào lĩnh vực công nghệ cao thay vì các mảng kinh doanh phụ trợ khác.

2. Chi phí cho hoạt động Nghiên cứu và Phát triển (R&D)

Đây là tiêu chí nhằm đo lường mức độ cam kết đầu tư cho tương lai của doanh nghiệp. Tổng chi cho hoạt động R&D được thực hiện tại Việt Nam trên tổng doanh thu thuần hàng năm phải đạt:

• Ít nhất 1% đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Ít nhất 0,5% đối với các doanh nghiệp có tổng nguồn vốn trên 100 tỷ đồng và tổng số lao động trên 300 người.

3. Tiêu chuẩn về nhân lực trình độ cao

Đặc biệt, quy định mới nhấn mạnh vào chất lượng đội ngũ nhân sự trực tiếp làm công tác R&D. Số lượng lao động có trình độ chuyên môn từ đại học trở lên trực tiếp thực hiện nghiên cứu và phát triển trên tổng số lao động của doanh nghiệp phải đạt:

• Ít nhất 5% đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Ít nhất 2,5% (nhưng không thấp hơn 15 người) đối với doanh nghiệp có tổng nguồn vốn trên 100 tỷ đồng và tổng lao động trên 300 người.

"Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 8 năm 2015 và thay thế Quyết định số 55/2010/QĐ-TTg ngày 10 tháng 9 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ."

Tầm quan trọng của việc tuân thủ

Việc đáp ứng các tiêu chí tại Quyết định 19/2015/QĐ-TTg không chỉ giúp doanh nghiệp khẳng định vị thế trên thị trường mà còn là chìa khóa để tiếp cận các gói ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế nhập khẩu và các hỗ trợ khác từ Nhà nước theo quy định của Luật Đầu tư 2014.

Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại cơ cấu doanh thu, kế hoạch chi phí R&D và hồ sơ nhân sự để đảm bảo duy trì hoặc đạt được chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao trong giai đoạn mới này.