Hàng ngày, các cơ quan chức năng và tổng đài tư vấn pháp luật nhận được hàng nghìn cuộc gọi từ người dân phản ánh về việc bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Các chiêu trò lừa đảo hiện nay không chỉ dừng lại ở những tin nhắn trúng thưởng đơn giản mà đã biến tướng thành những kịch bản tinh vi, đánh vào tâm lý hám lợi hoặc nỗi sợ hãi của nạn nhân.

Nhận diện các thủ đoạn lừa đảo qua mạng phổ biến

Thực tế cho thấy, tội phạm mạng thường sử dụng các phương thức như giả danh cán bộ cơ quan tư pháp (Công an, Viện kiểm sát, Tòa án) để đe dọa, yêu cầu chuyển tiền vào "tài khoản an toàn". Bên cạnh đó, các hình thức như tuyển cộng tác viên làm việc online, đầu tư sàn chứng khoán ảo, hay gửi đường link giả mạo ngân hàng để đánh cắp thông tin tài khoản cũng diễn ra hết sức phổ biến.

Theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng trở lên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

"1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d khoản này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm..."

Quy trình tố cáo khi bị lừa đảo qua mạng

Khi nhận thấy mình có dấu hiệu bị lừa đảo, người dân cần bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sau để bảo vệ quyền lợi và hỗ trợ cơ quan chức năng điều tra:

• Thu thập bằng chứng: Lưu lại toàn bộ tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, số tài khoản ngân hàng của đối tượng lừa đảo và các biên lai chuyển tiền.
• Trình báo cơ quan Công an: Người dân có thể đến trực tiếp cơ quan Công an nơi mình cư trú hoặc nơi xảy ra sự việc để tố giác tội phạm.

Việc tiếp nhận và giải quyết tố giác được thực hiện theo trình tự quy định tại Thông tư 129/2021/TT-BCA sửa đổi Thông tư 28/2020/TT-BCA. Theo đó, Công an xã, phường, thị trấn có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận và tiến hành xác minh sơ bộ.

Cơ hội lấy lại tiền sau khi sập bẫy lừa đảo

Nhiều người lo lắng rằng tiền đã chuyển đi thì không thể lấy lại. Tuy nhiên, nếu trình báo kịp thời, cơ quan điều tra có thể phối hợp với ngân hàng để phong tỏa tài khoản của đối tượng, ngăn chặn việc tẩu tán tài sản. Kết quả thu hồi tài sản phụ thuộc rất lớn vào thời điểm nạn nhân trình báo và tính xác thực của các bằng chứng cung cấp.

Bên cạnh đó, việc tham gia các buổi tư vấn pháp luật trực tuyến hoặc liên hệ với các luật sư chuyên trách sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình và cách thức thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết.

Lời khuyên từ chuyên gia

Để không trở thành nạn nhân của tội phạm mạng, người dân cần tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai. Khi nhận được các yêu cầu chuyển tiền từ người lạ hoặc các thông báo trúng thưởng bất ngờ, hãy kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống hoặc tham khảo ý kiến của người thân, chuyên gia pháp lý.