Trong đời sống dân sự, việc sở hữu một tài sản không chỉ dừng lại ở việc nắm giữ mà quan trọng hơn là khả năng khai thác giá trị từ tài sản đó. Vậy quyền khai thác giá trị sử dụng của tài sản được gọi là gì và pháp luật quy định về vấn đề này như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Quyền khai thác giá trị sử dụng của tài sản được gọi là gì?

Theo thuật ngữ pháp lý, quyền khai thác giá trị sử dụng của tài sản được gọi chính xác là "quyền sử dụng". Đây là một trong ba quyền năng cơ bản cấu thành nên quyền sở hữu (bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt).

Quyền sử dụng cho phép chủ thể có quyền tận dụng các tính năng, công dụng của tài sản để phục vụ nhu cầu cá nhân, sản xuất hoặc kinh doanh. Đồng thời, người có quyền sử dụng cũng được hưởng các lợi ích kinh tế phát sinh từ tài sản đó một cách hợp pháp.

Bàn giao tài sản và ký kết hợp đồng là hình thức chuyển giao quyền sử dụng phổ biến (ảnh minh họa)

2. Quyền sử dụng tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015

Khái niệm về quyền sử dụng được quy định rõ nét tại Điều 189 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

"Quyền sử dụng là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản."

Trong đó, việc khai thác công dụng là việc dùng tài sản vào đúng mục đích, tính năng vốn có của nó. Còn hoa lợi, lợi tức là những sản vật hoặc khoản lợi nhuận thu được từ việc khai thác tài sản đó. Ví dụ, khi bạn sở hữu một căn nhà và dùng để ở, đó là khai thác công dụng. Nếu bạn dùng căn nhà đó để cho thuê và thu tiền hàng tháng, khoản tiền đó chính là lợi tức.

3. Quyền sử dụng của người không phải là chủ sở hữu

Pháp luật Việt Nam không chỉ bảo vệ quyền sử dụng của chủ sở hữu mà còn thừa nhận quyền này đối với những người không phải là chủ sở hữu trong các trường hợp cụ thể. Điều 191 Bộ luật dân sự 2015 quy định:

"Người không phải là chủ sở hữu nhưng được sử dụng tài sản theo thỏa thuận với chủ sở hữu hoặc theo quy định của pháp luật."

Điều này tạo ra sự linh hoạt trong lưu thông dân sự. Chủ sở hữu có thể chuyển giao quyền sử dụng cho người khác thông qua các hợp đồng như thuê tài sản, mượn tài sản hoặc gửi giữ tài sản.

Việc thuê xe ô tô là một ví dụ điển hình về việc chuyển giao quyền sử dụng tài sản (ảnh minh họa)

4. Giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng tài sản

Trong thực tế, không hiếm gặp các tình huống tranh chấp liên quan đến việc ai là người có quyền sử dụng tài sản hoặc việc sử dụng tài sản gây ảnh hưởng đến người khác. Theo quy định tại Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, các tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Khi xảy ra tranh chấp, các bên cần chuẩn bị đầy đủ chứng cứ như hợp đồng, hóa đơn, chứng từ hoặc các văn bản thỏa thuận để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trước cơ quan tài phán.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ quyền khai thác giá trị sử dụng của tài sản được gọi là gì và các quy định pháp lý liên quan. Việc nắm vững các quyền năng này sẽ giúp bạn tự tin hơn trong các giao dịch dân sự hàng ngày.