Trong bối cảnh nền kinh tế linh hoạt hiện nay, làm việc bán thời gian (part-time) đã trở thành lựa chọn phổ biến của nhiều người, từ sinh viên đến những người muốn cân bằng cuộc sống. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn luôn đặt ra là: "Liệu những người làm việc không trọn thời gian có được bảo vệ khi chẳng may ốm đau?". Câu trả lời nằm ở những thay đổi mang tính bước ngoặt của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.

Bước ngoặt mới: Người làm việc bán thời gian chính thức được "bảo vệ" khi ốm đau

Trước đây, nhiều người lao động bán thời gian thường nằm ngoài "vòng phủ sóng" của các chế độ bảo hiểm ngắn hạn. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 1 Điều 42 và Điều 2 của luật mới, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đã được mở rộng đáng kể.

Cụ thể, người làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên, dù làm việc không trọn thời gian nhưng có mức lương tháng bằng hoặc cao hơn mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất, đều thuộc diện tham gia và hưởng chế độ. Điều này đồng nghĩa với việc, chỉ cần bạn có đóng bảo hiểm, quyền lợi khi ốm đau của bạn sẽ được pháp luật bảo đảm tương đương với người làm việc toàn thời gian.

Điều kiện để người lao động bán thời gian hưởng trợ cấp ốm đau

Không phải mọi trường hợp nghỉ việc đều được nhận trợ cấp. Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định rõ 06 trường hợp người lao động được hưởng chế độ khi phải nghỉ việc:

• Điều trị bệnh tật (không phải bệnh nghề nghiệp).
• Điều trị tai nạn (không phải tai nạn lao động).
• Điều trị tai nạn xảy ra trên tuyến đường đi và về giữa nơi ở và nơi làm việc.
• Điều trị, phục hồi chức năng khi thương tật, bệnh tật tái phát.
• Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.
• Nghỉ việc để chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau.

Cách tính mức hưởng trợ cấp ốm đau chi tiết nhất

Mức hưởng trợ cấp ốm đau được tính dựa trên tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của tháng gần nhất trước khi nghỉ việc. Theo Điều 45, công thức tính cơ bản như sau:

Mức hưởng = (Tiền lương tháng đóng BHXH liền kề / 24 ngày) x 75% x Số ngày nghỉ thực tế.

Ví dụ thực tế: Chị Lan làm nhân viên bán thời gian tại một chuỗi cửa hàng tiện lợi với mức đóng bảo hiểm là 6.000.000 đồng/tháng. Nếu chị Lan bị ốm và phải nghỉ 03 ngày, mức trợ cấp chị nhận được sẽ là: (6.000.000 / 24) x 75% x 3 = 562.500 đồng. Đây là khoản hỗ trợ thiết thực giúp người lao động yên tâm điều trị bệnh.

Hồ sơ và thủ tục quyết toán chế độ ốm đau năm 2025

Để nhận được khoản trợ cấp này, người lao động cần lưu ý về thời hạn và các loại giấy tờ cần thiết theo quy định tại Điều 47 và Điều 48:

• Thời hạn: Chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động phải nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động.
• Giấy tờ cần thiết: Giấy ra viện hoặc bản tóm tắt hồ sơ bệnh án (nếu điều trị nội trú); Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội (nếu điều trị ngoại trú).

Việc nắm vững các quy định mới không chỉ giúp người lao động bán thời gian tự bảo vệ quyền lợi của mình mà còn giúp các doanh nghiệp thực hiện đúng trách nhiệm an sinh xã hội, tạo dựng môi trường làm việc bền vững và nhân văn.