Hoạt động đào tạo và sát hạch lái xe tại Việt Nam chuẩn bị bước vào một giai đoạn mới với những quy định minh bạch và hiện đại hơn. Ngày 18/12/2024, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 160/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Những thay đổi này không chỉ tác động đến các cơ sở đào tạo mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến hàng triệu người dân có nhu cầu cấp giấy phép lái xe.

Bước ngoặt mới: Cho phép tự học lý thuyết và đào tạo từ xa

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của quy định mới chính là việc đa dạng hóa hình thức học tập. Thay vì bắt buộc phải đến lớp tập trung như trước đây, người học giờ đây có thêm nhiều lựa chọn linh hoạt hơn.

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 160/2024/NĐ-CP, hình thức tự học được áp dụng đối với các môn học lý thuyết để cấp giấy phép lái xe các hạng A1, A và B1. Điều này giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời phát huy tính chủ động trong việc nghiên cứu luật giao thông.

Bên cạnh đó, Điều 5 Nghị định 160/2024/NĐ-CP cũng mở ra cơ hội đào tạo từ xa, tự học có hướng dẫn đối với nhiều môn học lý thuyết quan trọng cho các hạng bằng lái xe ô tô từ hạng B trở lên, bao gồm:

• Pháp luật về giao thông đường bộ;
• Đạo đức, văn hóa giao thông và phòng chống tác hại của rượu, bia;
• Cấu tạo và sửa chữa thông thường; kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Siết chặt tiêu chuẩn giáo viên và xe tập lái

Để nâng cao chất lượng đào tạo, Nghị định 160/2024/NĐ-CP đưa ra các tiêu chuẩn khắt khe hơn đối với đội ngũ giáo viên. Cụ thể, tại Điều 10 Nghị định 160/2024/NĐ-CP, giáo viên dạy thực hành lái xe phải đáp ứng các tiêu chuẩn về bằng cấp chuyên môn và kinh nghiệm lái xe thực tế:

"Giáo viên dạy các hạng B, C1 phải có giấy phép lái xe đủ thời gian từ 03 năm trở lên; giáo viên dạy các hạng C, D1, D2, D... phải có giấy phép lái xe đủ thời gian từ 05 năm trở lên kể từ ngày được cấp giấy phép lái xe."

Về phương tiện, xe tập lái phải được trang bị thiết bị giám sát thời gian và quãng đường học thực hành (DAT) để đảm bảo tính minh bạch, tránh tình trạng học viên không đủ giờ bay nhưng vẫn được dự thi sát hạch.

Hiện đại hóa hệ thống sát hạch lái xe

Các trung tâm sát hạch lái xe cũng phải đối mặt với những yêu cầu mới về cơ sở vật chất. Hệ thống camera giám sát sát hạch phải được lắp đặt tại phòng sát hạch lý thuyết, phòng sát hạch mô phỏng và sân sát hạch thực hành. Dữ liệu này phải được truyền trực tiếp về Sở Giao thông vận tải và cơ quan Công an để phối hợp quản lý, kiểm tra.

Đặc biệt, Nghị định cũng quy định rõ về việc hỗ trợ người khuyết tật. Xe sát hạch hạng B số tự động có thể được cải tạo phù hợp để người khuyết tật có thể điều khiển an toàn, thể hiện tính nhân văn và tạo điều kiện hòa nhập cộng đồng.

Lộ trình thực hiện và hiệu lực thi hành

Nghị định 160/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Các giấy phép đào tạo, giấy chứng nhận giáo viên đã cấp trước đó vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng theo thời hạn ghi trên giấy phép. Tuy nhiên, các trung tâm sát hạch cần hoàn thiện hệ thống thông tin và đường truyền dữ liệu giám sát trước ngày 01/01/2026.

Việc ban hành Nghị định này là bước đi cần thiết để cụ thể hóa các quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, góp phần xây dựng một hệ thống giao thông an toàn, văn minh và hiện đại hơn tại Việt Nam.